کابلشو یا Cable Lug قطعه‌ای فلزی برای اتصال انتهای کابل قدرت به شینه، ترمینال، کلید قدرت، ترانسفورماتور و سایر تجهیزات الکتریکی است. یک سمت کابلشو دارای Barrel برای ورود هادی و سمت دیگر معمولاً دارای Palm و سوراخ پیچ برای اتصال مکانیکی به تجهیز است.
کابلشو فقط یک رابط مکانیکی نیست. کیفیت Material، سطح مقطع صحیح، قطر سوراخ، نوع هادی و کیفیت Crimp همگی روی مقاومت الکتریکی اتصال و دمای محل Connection تاثیر دارند. انتخاب نامناسب می‌تواند باعث ایجاد Hot Spot، شل شدن اتصال یا کاهش قابلیت اطمینان مدار قدرت شود.
انواع کابلشو
| نوع کابلشو |
هادی مناسب |
کاربرد معمول |
| کابلشو مسی |
کابل مسی |
اتصال کابل به شینه و تجهیزات مسی |
| کابلشو آلومینیومی |
هادی آلومینیومی |
سیستم‌های دارای Connection آلومینیومی مناسب |
| کابلشو بیمتال Al/Cu |
کابل آلومینیومی |
اتصال هادی آلومینیومی به شینه یا تجهیز مسی |
کابلشو مسی چیست؟
Copper Cable Lug برای اتصال هادی مسی استفاده می‌شود. بخش لوله‌ای کابلشو روی هادی قرار گرفته و با قالب مناسب پرس می‌شود. قسمت تخت یا Palm نیز توسط پیچ به شینه یا تجهیز متصل می‌شود.
Klauke در سبد فعلی خود کابلشوهای Compression مسی مطابق DIN 46235 و انواع Tubular Cable Lug را به‌صورت گروه‌های جداگانه عرضه می‌کند. Cembre نیز Cable Lugهای مسی مطابق DIN 46235 را برای اتصالات قدرت ارائه می‌دهد.
بسیاری از کابلشوهای مسی دارای سطح قلع‌اندود هستند. نوع Surface Treatment باید از Datasheet همان محصول بررسی شود و صرف ظاهر نقره‌ای برای تشخیص Material کافی نیست.
کابلشو آلومینیومی
کابلشو آلومینیومی برای هادی‌های آلومینیومی مناسب طراحی می‌شود. ابعاد داخلی Barrel و روش Crimp باید با نوع و سطح مقطع Conductor هماهنگ باشند.
Klauke کابلشوهای Compression آلومینیومی را در گروه محصولات DIN 46329 و ساختارهای مشابه عرضه می‌کند. این محصولات از نظر قالب پرس و Material با کابلشوهای مسی یکسان نیستند.
آلومینیوم نسبت به Copper رفتار سطحی متفاوتی دارد و تشکیل Oxide روی سطح آن در کیفیت اتصال اهمیت دارد. به همین دلیل بعضی Cable Lugهای آلومینیومی یا Al/Cu از Contact Grease داخل Barrel استفاده می‌کنند.
کابلشو بیمتال چیست؟
کابلشو بیمتال یا Al/Cu Cable Lug برای اتصال کابل آلومینیومی به محل اتصال مسی طراحی می‌شود. Barrel سمت کابل از Aluminum و Palm یا Eye اتصال از Copper ساخته می‌شود.
Cembre در محصولات فعلی Bimetallic Cable Lug خود از Barrel آلومینیومی و Palm مس الکترولیتی استفاده می‌کند. Klauke نیز Cable Lugهای Al/Cu را برای اتصال هادی آلومینیومی به Connectionهای مسی ارائه می‌دهد.
استفاده مستقیم از یک اتصال نامتناسب میان مس و آلومینیوم می‌تواند از نظر خوردگی و کیفیت Contact مشکل ایجاد کند. کابلشو بیمتال برای ایجاد Transition کنترل‌شده بین این دو جنس طراحی شده است.
نکته مهم:
کابلشو بیمتال معمولاً برای کابل آلومینیومی و محل اتصال مسی استفاده می‌شود. جنس کابل و جنس شینه یا ترمینال باید پیش از سفارش مشخص باشند.
DTL1 و DTL2 چیست؟
DTL1 و DTL2 از نام‌های تجاری رایج کابلشوهای بیمتال در بازار ایران هستند. هر دو برای ایجاد اتصال Al/Cu استفاده می‌شوند، اما ساختار، ابعاد و مقدار Material آن‌ها می‌تواند متفاوت باشد.
تولیدکنندگان داخلی نیز کابلشوهای DTL1 و DTL2 را به‌صورت خانواده‌های مستقل عرضه می‌کنند. بنابراین هنگام Replacement بهتر است Type قبلی، ابعاد Palm، طول Barrel، قطر سوراخ و Tool موردنیاز بررسی شوند و فقط عبارت «بیمتال» مبنای انتخاب نباشد.
سطح مقطع کابلشو
کابلشو بر اساس Nominal Cross Section هادی انتخاب می‌شود. سایزهایی مانند 16، 25، 35، 50، 70، 95، 120، 150، 185 و 240mm² در کاربردهای قدرت رایج هستند و محصولات بزرگ‌تر نیز وجود دارند.
بازار فعلی ایران کابلشوهای مسی و بیمتال را از سایزهای پایین تا چندصد mm² عرضه می‌کند. RKU برای نمونه Cable Lugهای بیمتال DTL1 را از 16 تا 500mm² و DTL2 را از 16 تا 400mm² فهرست کرده است.
سایز کابلشو باید با Conductor واقعی هماهنگ باشد. وارد کردن کابل کوچک‌تر داخل Barrel بزرگ و پر کردن فضای خالی با روش‌های غیر استاندارد، اتصال صحیح ایجاد نمی‌کند.
نوع هادی کابل نیز اهمیت دارد
دو کابل با سطح مقطع اسمی یکسان می‌توانند ساختار متفاوتی داشته باشند. هادی ممکن است Solid، Stranded، Fine-Stranded، Compacted یا Sector-Shaped باشد.
Klauke در مشخصات محصولات خود سازگاری Cable Lug با کلاس و شکل Conductor را جداگانه بیان می‌کند. در هادی‌های Sector-Shaped نیز ممکن است قبل از پرس به عملیات Pre-Rounding یا Sleeve مخصوص نیاز باشد.
بنابراین تطابق mm² به‌تنهایی برای همه انواع کابل کافی نیست. نوع هادی و Datasheet کابلشو باید هم‌زمان بررسی شوند.
سایز سوراخ کابلشو
قسمت Palm کابلشو دارای یک یا چند سوراخ برای اتصال به Stud یا Bolt است. سایز M8، M10، M12 یا سایر اندازه‌ها باید با پیچ تجهیز هماهنگ باشد.
برای یک سطح مقطع ممکن است چند Cable Lug با سوراخ‌های متفاوت تولید شود. به همین دلیل عبارت «کابلشو 50» به تنهایی برای سفارش دقیق کافی نیست و ممکن است نیاز به مشخص کردن M8، M10 یا سایز دیگر باشد.
Klauke نیز در جدول Cable Lugهای خود Stud Hole و Nominal Cross Section را به‌صورت دو پارامتر مستقل اعلام می‌کند.
کابلشو یک سوراخ و چند سوراخ
بیشتر Cable Lugهای تابلویی کوچک و متوسط دارای یک سوراخ هستند. در کابل‌های بزرگ یا Applicationهای خاص، Palm می‌تواند دو یا چند سوراخ داشته باشد تا سطح اتصال و استحکام مکانیکی مناسب فراهم شود.
Cembre در سبد فعلی Bimetal Lug حتی مدل‌هایی با چهار سوراخ اتصال عرضه می‌کند. بنابراین تعداد سوراخ، فاصله مرکزها و ابعاد Palm در پروژه‌های توان بالا نیز باید بررسی شوند.
پرس کابلشو چگونه انجام می‌شود؟
ابتدا عایق کابل به اندازه لازم برداشته می‌شود و هادی بدون آسیب داخل Barrel قرار می‌گیرد. سپس قالب Crimp متناسب با Cable Lug و سطح مقطع روی ناحیه تعیین‌شده اعمال می‌شود.
برای سایزهای پایین ممکن است ابزار مکانیکی کافی باشد، اما در Cable Lugهای قدرت استفاده از Hydraulic یا Electro-Hydraulic Crimping Tool متداول است. Weidmüller نیز ابزارهای هیدرولیکی برای Cable Lugهای Tubular و DIN تا سطح مقطع‌های بالا ارائه می‌کند.
تعداد Crimpها، محل آن‌ها و ترتیب پرس به مدل Cable Lug وابسته است. Klauke این موارد را در جدول محصولات خود به‌صورت Number of Crimps و Tool Code مشخص می‌کند.
پرس شش‌گوش یا Hexagonal Crimp
Hexagonal Crimp یکی از روش‌های رایج برای کابلشوهای Compression است. قالب، Barrel را از چند جهت فشرده می‌کند تا Contact مکانیکی و الکتریکی یکنواختی ایجاد شود.
Klauke برای کابلشوهای Al/Cu خود استفاده از Hexagonal Crimping Die متناسب با سیستم ابزار را توصیه می‌کند. شماره یا Code حک‌شده روی Cable Lug نیز می‌تواند برای انتخاب قالب صحیح استفاده شود.
قاعده کاربردی:
Cable Lug، قالب پرس و Tool بهتر است به‌عنوان یک سیستم اتصال دیده شوند. مشابه بودن ظاهری دو قالب دلیل سازگاری آن‌ها با یک Cable Lug مشخص نیست.
Contact Grease در کابلشو آلومینیومی
Aluminum Oxide می‌تواند روی سطح هادی تشکیل شود و روی کیفیت Contact اثر بگذارد. بعضی Cable Lugهای آلومینیومی و بیمتال از کارخانه با Contact Grease داخل Barrel عرضه می‌شوند.
Klauke در محصولات Al/Cu فعلی خود وجود Contact Grease داخل Barrel را برای بهبود شرایط اتصال اعلام می‌کند. Cembre نیز در بعضی Bimetal Lugهای جاری خود Grease داخل Barrel دارد.
نوع آماده‌سازی سطح هادی و استفاده از Grease باید مطابق Instruction سازنده باشد. افزودن ماده نامشخص به اتصال توصیه نمی‌شود.
استاندارد DIN 46235
DIN 46235 یکی از استانداردهای شناخته‌شده Cable Lugهای Compression مسی است. محصولات سازگار با این استاندارد دارای ابعاد و ساختاری هستند که با سیستم قالب مناسب هماهنگ می‌شوند.
Klauke و Cembre هر دو خانواده‌های Cable Lug مسی مطابق DIN 46235 دارند. Weidmüller نیز Compression Cable Lugهای DIN 46235 را در سبد Connection Technology خود قرار داده است.
استاندارد کابلشو آلومینیومی
برای بعضی Cable Lugهای Compression آلومینیومی، ابعاد Tube مطابق DIN 46329 استفاده می‌شود. Klauke همین استاندارد ابعادی را برای خانواده‌های Al/Cu مربوطه اعلام می‌کند.
این موضوع به معنی یکسان بودن تمام Cable Lugهای آلومینیومی بازار نیست. Type محصول، Conductor Class و Tool Recommendation باید از Datasheet کد دقیق بررسی شوند.
تفاوت کابلشو و سرسیم
در زبان عمومی ممکن است Ring Terminal کوچک نیز Cable Lug نامیده شود، اما در دسته‌بندی آوا الکتریک بهتر است صفحه کابلشو بر Connectionهای قدرت و سطح مقطع‌های بالاتر تمرکز داشته باشد.
صفحه سرسیم می‌تواند Wire Ferrule، Fork، Ring کوچک، Pin و Connectorهای سیم‌کشی فرمان را پوشش دهد. این تفکیک، انتخاب محصول و ساختار SEO دو صفحه را روشن‌تر می‌کند.
نشانه‌های اتصال نامناسب کابلشو
- تغییر رنگ یا سیاه شدن Palm
- افزایش دمای غیرعادی اتصال
- حرکت کابل داخل Barrel
- ترک یا تغییر شکل شدید Barrel پس از Crimp
- بیرون ماندن Strandهای هادی
- پرس خارج از ناحیه تعیین‌شده
- شل شدن پیچ اتصال
- اکسیدشدگی شدید محل Connection
- استفاده از Cable Lug نامتناسب با جنس کابل
راهنمای انتخاب کابلشو
| معیار |
چه چیزی بررسی شود؟ |
اهمیت |
| جنس هادی |
Cu یا Al |
انتخاب Copper، Aluminum یا Al/Cu Lug |
| سطح مقطع |
mm² هادی |
تطابق Barrel با کابل |
| نوع هادی |
Solid، Stranded، Compacted یا Sector |
سازگاری Lug و Crimp |
| سوراخ اتصال |
M8، M10، M12 و غیره |
تطابق با Stud تجهیز |
| استاندارد |
DIN یا مشخصات سازنده |
تعیین ابعاد و Tool System |
| قالب پرس |
Code و Profile مناسب |
ایجاد Compression صحیح |
| تعداد پرس |
مطابق دستور سازنده |
اتصال کامل Barrel به هادی |
Replacement کابلشو قدیمی
برای تعویض Cable Lug قدیمی ابتدا سطح مقطع و جنس کابل مشخص شوند. سپس قطر سوراخ، عرض Palm و نوع Cable Lug قبلی بررسی شوند.
اگر Connection داغ شده است، فقط کابلشو تعویض نشود. وضعیت شینه، Stud، Washer، Torque و سطح Contact نیز باید بررسی شوند. آثار حرارتی می‌توانند نتیجه Crimp ضعیف یا اتصال پیچی نامناسب باشند.
برای کابل آلومینیومی، نوع اتصال Cu یا Al سمت تجهیز نیز مشخص شود. اگر اتصال به Copper Busbar انجام می‌شود، Replacement باید با راهکار Al/Cu تاییدشده هماهنگ باشد.
چک‌لیست Replacement کابلشو:
جنس هادی، سطح مقطع، کلاس و شکل هادی، Copper/Aluminum/Bimetal بودن Lug، سوراخ M8/M10/M12، طول Barrel، عرض Palm، استاندارد، قالب پرس، تعداد Crimp، Contact Grease و Torque اتصال بررسی شوند.
قیمت کابلشو به چه عواملی بستگی دارد؟
قیمت کابلشو به سطح مقطع، جنس، وزن فلز و ساختار محصول وابسته است. با افزایش سایز کابل، مقدار Copper یا Aluminum مصرف‌شده نیز بیشتر می‌شود.
کابلشو بیمتال به دلیل استفاده از دو Material و فرآیند ساخت مخصوص، ساختار متفاوتی نسبت به مدل مسی یا آلومینیومی دارد. نوع DTL، ابعاد و برند نیز روی قیمت تاثیر دارند.
Surface Treatment مانند Tin Plating، استاندارد محصول و کیفیت Material از عوامل دیگر هستند. هنگام مقایسه قیمت باید سطح مقطع و قطر سوراخ دو محصول نیز یکسان باشد.
برای خرید کابلشو چه اطلاعاتی لازم است؟
- جنس کابل؛ مس یا آلومینیوم
- سطح مقطع کابل بر حسب mm²
- نوع و کلاس هادی
- گرد یا Sector-Shaped بودن هادی
- جنس شینه یا Terminal مقصد
- مسی، آلومینیومی یا بیمتال بودن کابلشو
- سایز سوراخ M8، M10، M12 یا مقدار دیگر
- استاندارد یا Type موردنیاز
- نوع DTL1 یا DTL2 در صورت نیاز
- قالب و ابزار پرس موجود
- تعداد Crimp موردنیاز
- کد یا ابعاد کابلشو قبلی در پروژه Replacement
سوالات متداول کابلشو
کابلشو چه کاربردی دارد؟
برای اتصال انتهای کابل قدرت به شینه، کلید، ترمینال، ترانس یا سایر تجهیزات الکتریکی استفاده می‌شود.
تفاوت کابلشو مسی و بیمتال چیست؟
مدل مسی برای هادی مسی مناسب است. کابلشو Al/Cu برای اتصال کابل آلومینیومی به محل اتصال مسی طراحی می‌شود.
سایز کابلشو چگونه انتخاب می‌شود؟
سطح مقطع، جنس و نوع هادی باید با Barrel کابلشو سازگار باشند و سایز سوراخ نیز با پیچ تجهیز تطبیق داده شود.
M8 یا M10 در کابلشو یعنی چه؟
این عبارت به سایز Stud یا Bolt محل اتصال Palm اشاره دارد و مستقل از سطح مقطع کابل است.
کابلشو DTL1 و DTL2 برای چیست؟
دو گروه رایج کابلشو بیمتال Al/Cu هستند. ابعاد و ساختار دقیق آن‌ها باید بر اساس جدول سازنده بررسی شود.
آیا کابلشو را می‌توان با هر قالبی پرس کرد؟
خیر. قالب و Tool باید با نوع Cable Lug، Material و سطح مقطع هماهنگ باشند تا Compression صحیح ایجاد شود.
چرا محل کابلشو داغ می‌شود؟
Crimp نامناسب، Torque اشتباه، سطح Contact ضعیف، اکسیدشدگی یا انتخاب Lug نامتناسب می‌توانند Resistance اتصال را افزایش دهند.
DIN 46235 مربوط به چیست؟
یکی از استانداردهای شناخته‌شده برای Compression Cable Lugهای مسی است و توسط سازندگان مختلف در این گروه استفاده می‌شود.
برای جایگزینی کابلشو قدیمی چه مشخصاتی لازم است؟
جنس و سطح مقطع کابل، نوع هادی، جنس Lug، سایز سوراخ، ابعاد Palm، قالب پرس و مشخصات محل اتصال باید بررسی شوند.
برای راهنمای خرید و دریافت قیمت کابلشو با شماره 03191091031 تماس بگیرید.
هنوز نظری ثبت نشده است. اولین نفر باشید!