کنترل سنگ شکن

کنترل سنگ شکن یکی از تجهیزات تخصصی مورد استفاده در تابلوهای کنترل سنگ شکن‌های مخروطی و خطوط خردایش معادن است. در این نوع سنگ شکن‌ها تنها روشن و خاموش کردن الکتروموتور کافی نیست؛ جریان مصرفی موتور، وضعیت بار دستگاه، دمای روغن هیدرولیک و فرمان‌های مربوط به جک هیدرولیک نیز باید به صورت همزمان تحت کنترل باشند. افزایش غیرعادی جریان می‌تواند نشانه بارگذاری بیش از حد یا شرایط نامناسب خردایش باشد و افزایش دمای روغن نیز می‌تواند عملکرد مجموعه هیدرولیک و بخش‌های مکانیکی را تحت تأثیر قرار دهد. استفاده از یک کنترلر اختصاصی امکان پایش این متغیرها و صدور فرمان‌های مشخص برای ادامه کار، تغییر وضعیت جک یا توقف سنگ شکن را فراهم می‌کند.

کنترل سنگ شکن چیست؟

کنترل سنگ شکن در بازار تجهیزات برق صنعتی ایران به دستگاهی گفته می‌شود که برای کنترل و حفاظت الکتریکی سنگ شکن، به‌ویژه سنگ شکن‌های مخروطی مورد استفاده در معادن، طراحی شده است. این تجهیز باید بتواند شرایط کاری موتور و سیستم هیدرولیک را دریافت کند و متناسب با تنظیمات انجام‌شده، خروجی‌های کنترلی لازم را در اختیار تابلو فرمان قرار دهد.

در حال حاضر یکی از شناخته‌شده‌ترین محصولات این گروه در بازار ایران، کنترل سنگ شکن شیوا امواج مدل CCDN-3R با کد 13DN2 است. سازنده این مدل را به طور مشخص برای سنگ شکن‌های مخروطی معرفی کرده و امکان نمایش همزمان جریان موتور و دمای روغن هیدرولیک را در آن در نظر گرفته است.

نقش کنترل سنگ شکن در سیستم هیدروکن

سنگ شکن مخروطی یا هیدروکن در زمان خردایش ممکن است با تغییر سختی سنگ، حجم خوراک یا شرایط دهانه خردایش، بارهای متفاوتی را به موتور تحمیل کند. جریان موتور یکی از پارامترهای مهم برای تشخیص وضعیت بار است. افزایش جریان بیش از مقدار تنظیم‌شده می‌تواند نشان دهد که سنگ شکن تحت بار سنگین قرار گرفته است.

از طرف دیگر، بخش هیدرولیک نیز نقش مهمی در تنظیم مجموعه دارد. کنترل دمای روغن کمک می‌کند افزایش غیرمجاز دما زودتر تشخیص داده شود. کنترلر می‌تواند بر اساس تنظیمات تابلو و منطق تعریف‌شده، خروجی‌های مربوط به جک بالا‌بر، جک پایین‌بر یا توقف موتور و آلارم را فعال کند.

کنترل سنگ شکن شیوا امواج CCDN-3R

مدل CCDN-3R محصول شیوا امواج و دارای کد 13DN2 است. طبق اطلاعات فعلی سازنده، این محصول همچنان در سبد محصولات رسمی شرکت قرار دارد و در گروه تجهیزات کنترل و اتوماسیون و رله‌های کنترلی عرضه می‌شود.

دستگاه برای نصب تابلویی طراحی شده و علاوه بر نمایش وضعیت، سه مسیر خروجی رله‌ای برای اجرای فرمان‌های کنترلی در اختیار طراح تابلو قرار می‌دهد. وجود نمایشگر جریان و دما باعث می‌شود اپراتور بتواند دو پارامتر اصلی مورد استفاده در کنترل این نوع سنگ شکن را روی یک دستگاه مشاهده کند.

مشخصات فنی کنترل سنگ شکن شیوا امواج

نمایش جریان موتور سنگ شکن

یکی از اصلی‌ترین وظایف کنترل سنگ شکن، اندازه‌گیری جریان مصرفی موتور است. جریان موتور از طریق CT دریافت می‌شود. در مدل CCDN-3R امکان تنظیم نسبت CT در محدوده استاندارد اعلام‌شده توسط سازنده وجود دارد؛ بنابراین پیش از راه‌اندازی باید نسبت CT متناسب با جریان نامی و شرایط موتور انتخاب و مقدار صحیح آن در دستگاه تنظیم شود.

تنظیم اشتباه نسبت CT باعث می‌شود عدد جریان نمایش‌داده‌شده با جریان واقعی موتور تطابق نداشته باشد و در نتیجه عملکرد کنترلی نیز صحیح نباشد. به همین دلیل نسبت CT یکی از مهم‌ترین پارامترهایی است که هنگام نصب باید بررسی شود.

کنترل دمای روغن هیدرولیک

CCDN-3R علاوه بر جریان، دمای روغن هیدرولیک سنگ شکن را نیز نمایش می‌دهد. محدوده اندازه‌گیری دما طبق مشخصات سازنده −10…+100°C است و برای دریافت دما از سنسور مخصوص استفاده می‌شود.

افزایش دمای روغن می‌تواند با شرایط کاری سنگین، مشکل در خنک‌کاری، گردش نامناسب روغن یا سایر ایرادهای سیستم ارتباط داشته باشد. کنترلر بر اساس مقدار تنظیمی امکان تشخیص افزایش دما و صدور فرمان حفاظتی را فراهم می‌کند. علت افزایش دما باید توسط اپراتور یا واحد تعمیرات بررسی شود و صرفا بازنشانی کنترلر جایگزین رفع علت اصلی خطا نیست.

خروجی‌های UP، DOWN و BREAK

روی کنترل سنگ شکن شیوا امواج نشانگرهایی برای وضعیت خروجی‌های اصلی وجود دارد. سازنده این وضعیت‌ها را با عناوین UP، DOWN و BREAK معرفی کرده است.

خروجی‌های کنترلر فرمان هستند و نحوه اتصال آن‌ها به کنتاکتور، شیر هیدرولیک، رله واسط یا آژیر باید بر اساس نقشه مدار فرمان سنگ شکن انجام شود. ظرفیت کنتاکت خروجی نیز باید در طراحی لحاظ شود.

نشانگرهای خطای جریان و دما

علاوه بر نشانگرهای خروجی، دو وضعیت F.C و F.T برای اعلام افزایش جریان و افزایش دما در نظر گرفته شده‌اند. این دو پارامتر برای اپراتور بسیار مهم هستند، زیرا مشخص می‌کنند عملکرد حفاظتی دستگاه در اثر کدام متغیر فعال شده است.

تشخیص سریع نوع خطا در خطوط معدنی می‌تواند زمان عیب‌یابی را کاهش دهد؛ برای مثال در صورت روشن شدن F.C بررسی میزان خوراک، وضعیت مکانیکی سنگ شکن، گیرکردگی، موتور و سیستم انتقال اهمیت پیدا می‌کند، در حالی که F.T توجه تعمیرکار را به مدار روغن و سیستم هیدرولیک جلب می‌کند.

ساعت کارکرد سنگ شکن

یکی دیگر از قابلیت‌های کنترل سنگ شکن شیوا امواج، نمایش ساعت کارکرد دستگاه است. ثبت مدت زمان کارکرد می‌تواند در برنامه تعمیر و نگهداری دوره‌ای کاربرد داشته باشد. سرویس روغن، بازدید قطعات مکانیکی، بررسی یاتاقان‌ها و سایر فعالیت‌های نگهداری معمولا بر اساس ساعت کار یا برنامه مشخص تعمیراتی انجام می‌شوند.

وجود ساعت کار روی خود کنترلر باعث می‌شود اپراتور بدون نیاز به شمارنده ساعت جداگانه بتواند زمان بهره‌برداری دستگاه را بررسی کند.

کالیبراسیون جریان و دما

طبق مشخصات سازنده، CCDN-3R قابلیت کالیبره کردن جریان و دما را دارد. این امکان در زمان راه‌اندازی یا سرویس کمک می‌کند مقدار نمایش‌داده‌شده با ابزار مرجع مقایسه و در صورت نیاز اصلاح شود.

کالیبراسیون باید توسط فرد فنی و با ابزار اندازه‌گیری مناسب انجام شود. تغییر مقدار کالیبراسیون بدون اندازه‌گیری مرجع می‌تواند باعث خطا در نمایش و عملکرد حفاظتی شود.

تشخیص قطع سنسور

در سیستم کنترل دمای روغن، خرابی یا قطع کابل سنسور نباید با دمای عادی اشتباه گرفته شود. کنترل سنگ شکن شیوا امواج قابلیت تشخیص قطع سنسور را دارد تا اپراتور بتواند وجود ایراد در مسیر اندازه‌گیری را تشخیص دهد.

سازنده در صفحه فعلی خود سنسور مخصوص کنترل سنگ شکن را نیز به صورت محصول مستقل با مدل sen-3 معرفی کرده است. این موضوع برای تعویض سنسور آسیب‌دیده یا تهیه قطعه یدکی اهمیت دارد.

انتخاب CT برای کنترل سنگ شکن

برای اندازه‌گیری جریان موتور، CT باید متناسب با جریان کاری موتور انتخاب شود. CCDN-3R برای نسبت‌های استاندارد 200/5…800/5A قابلیت تنظیم دارد. انتخاب نسبت مناسب باید با توجه به جریان نامی موتور، شرایط بار و طراحی تابلو انجام شود.

برای مثال نمی‌توان صرفا بر اساس توان ظاهری دستگاه سنگ شکن نسبت CT را انتخاب کرد. جریان نامی روی پلاک موتور، ولتاژ، نحوه راه‌اندازی و مشخصات طراحی باید بررسی شوند. همچنین جهت عبور هادی از CT و اتصال صحیح ثانویه اهمیت زیادی دارد.

تنظیم تأخیرهای زمانی

در مدل CCDN-3R تأخیر قطع موتور و تأخیر فعال شدن جک بالابر تا 10s قابل تنظیم هستند. وجود تأخیر کمک می‌کند کنترلر نسبت به تغییرات بسیار کوتاه‌مدت جریان یا شرایط لحظه‌ای، بلافاصله فرمان نهایی صادر نکند.

مقدار مناسب تأخیر برای همه سنگ شکن‌ها یکسان نیست و باید بر اساس نوع سنگ شکن، موتور، فرآیند خردایش و توصیه سازنده ماشین‌آلات تعیین شود. افزایش بیش از اندازه تأخیر نیز می‌تواند عملکرد حفاظتی را کند کند.

سنسور کنترل سنگ شکن

سنسور دمای مورد استفاده در کنترل سنگ شکن، اطلاعات دمای روغن هیدرولیک را به کنترلر منتقل می‌کند. طبق اطلاعات سازنده، سنسور مربوط به محصول اصلی همراه دستگاه در نظر گرفته شده و سنسور جایگزین نیز به صورت مستقل عرضه می‌شود.

در زمان تهیه دستگاه بهتر است اقلام داخل بسته، سنسور همراه، طول کابل و نیاز احتمالی به سنسور یدکی بررسی شود. برای جایگزینی نیز باید از سنسور سازگار با مدل کنترلر استفاده شود و نباید یک سنسور دمای عمومی بدون بررسی مشخصات الکتریکی به دستگاه متصل شود.

راهنمای انتخاب کنترل سنگ شکن

پیش از خرید کنترل سنگ شکن باید ابتدا نوع ماشین مشخص شود. مدل CCDN-3R توسط سازنده برای سنگ شکن‌های مخروطی معرفی شده است؛ بنابراین استفاده از آن برای هر نوع سنگ شکن فکی، کوبیت یا سایر ماشین‌آلات بدون بررسی مدار و منطق کاری توصیه نمی‌شود.

نصب کنترل سنگ شکن در تابلو برق

کنترلر با ابعاد پنلی 96×96mm برای نصب روی درب یا پنل تابلو مناسب است. کابل سنسور، سیم‌های ثانویه CT و مدار فرمان باید مطابق نقشه سیم‌کشی سازنده متصل شوند. همچنین مسیر کابل‌های اندازه‌گیری بهتر است از کابل‌های قدرت و منابع ایجاد نویز شدید فاصله مناسبی داشته باشد.

پس از نصب فیزیکی، نسبت CT، حدود جریان و دما، تأخیرها و کالیبراسیون باید کنترل شوند. پیش از قرار دادن ماشین در شرایط بار کامل نیز توصیه می‌شود عملکرد خروجی‌های UP، DOWN و BREAK به صورت کنترل‌شده آزمایش شود.

تفاوت کنترل سنگ شکن با کنترل بار معمولی

کنترل بار معمولی عمدتا بر جریان موتور تمرکز دارد و هنگام عبور جریان از حدود تنظیم‌شده فرمان قطع صادر می‌کند. کنترل سنگ شکن تخصصی علاوه بر جریان، دمای روغن هیدرولیک و خروجی‌های مرتبط با عملکرد جک را نیز در یک مجموعه در اختیار کاربر قرار می‌دهد.

به همین دلیل استفاده از یک کنترل بار عادی به جای کنترلر سنگ شکن لزوما تمام منطق مورد نیاز سیستم هیدرولیک سنگ شکن مخروطی را پوشش نمی‌دهد.

قیمت کنترل سنگ شکن

قیمت کنترل سنگ شکن به برند، مدل، موجودی بازار، سنسور همراه، شرایط گارانتی و تجهیزات جانبی مورد نیاز وابسته است. در مورد مدل CCDN-3R علاوه بر خود کنترلر، باید نیاز به CT مناسب، سنسور یدکی و تجهیزات مدار فرمان نیز در نظر گرفته شود.

به دلیل تغییر قیمت تجهیزات برق صنعتی، استعلام قیمت روز قبل از سفارش پیشنهاد می‌شود. همچنین هنگام مقایسه قیمت باید کد دقیق 13DN2 و مدل CCDN-3R بررسی شود تا محصول مشابه با مشخصات متفاوت اشتباه انتخاب نشود.

سوالات متداول کنترل سنگ شکن

راهنمای خرید و قیمت کنترل سنگ شکن