فتوسل شیوا امواج یکی از تجهیزات پرکاربرد برای اتوماسیون روشنایی است که وضعیت نور محیط را تشخیص می‌دهد و متناسب با تاریک یا روشن شدن هوا، خروجی خود را تغییر می‌دهد. استفاده از فتوسل باعث می‌شود روشنایی محوطه، پارکینگ، باغ، نمای ساختمان، تابلو تبلیغاتی، سوله، حیاط و مسیرهای عمومی بدون نیاز به روشن و خاموش کردن دستی کنترل شود. شیوا امواج این کاربرد را با چند ساختار مختلف پوشش داده است؛ از فتوسل‌های معمولی با ظرفیت‌های مختلف گرفته تا فتوسل 20 آمپر، مدل ترمینال‌دار، سوپر فتوسل با چشم نوری جداگانه و مدل تایمردار. تفاوت این محصولات فقط در جریان خروجی نیست و محل نصب، ساختار سنسور، قابلیت تنظیم شدت نور، حفاظت ولتاژی و امکان محدود کردن مدت روشنایی نیز در انتخاب مؤثر هستند. برای انتخاب صحیح فتوسل شیوا امواج باید نوع چراغ، تعداد مصرف‌کننده‌ها، جریان عادی و هجومی، شرایط محیطی و روش سیم‌کشی بررسی شوند.
فتوسل شیوا امواج چیست و چگونه کار می‌کند؟
فتوسل یا کلید نوری، شدت نور محیط را بررسی می‌کند. زمانی که روشنایی محیط کاهش پیدا کند و به محدوده تعیین‌شده برسد، خروجی دستگاه برای روشن شدن چراغ‌ها فعال می‌شود. با افزایش نور در صبح، خروجی دوباره قطع می‌شود.
بنابراین عملکرد فتوسل برخلاف تایمر معمولی به ساعت ثابت وابسته نیست. اگر در فصل‌های مختلف زمان غروب تغییر کند، فتوسل بر اساس نور واقعی محیط واکنش نشان می‌دهد و نیازی به اصلاح مداوم ساعت روشن و خاموش شدن ندارد.
در بسیاری از مدل‌های این خانواده، برای جلوگیری از واکنش به تغییرات لحظه‌ای نور، تأخیر زمانی نیز در نظر گرفته شده است. به این ترتیب عبور خودرو، تابش کوتاه نور یا سایه‌های لحظه‌ای باعث تغییر سریع وضعیت رله نمی‌شوند.
انواع فتوسل شیوا امواج
| نوع محصول |
کاربرد اصلی |
ویژگی شاخص |
| فتوسل معمولی |
کنترل روشنایی در طلوع و غروب |
ساختار ساده و مدل‌های مختلف از نظر ظرفیت خروجی |
| فتوسل ترمینال‌دار |
کنترل روشنایی با سیم‌کشی ترمینالی |
اتصال مرتب‌تر و نصب آسان‌تر |
| فتوسل 20 آمپر |
بارهای روشنایی با ظرفیت بالاتر |
رله خروجی 20A در مدل PST-20A |
| سوپر فتوسل |
تابلوهای روشنایی و پروژه‌های صنعتی |
کنترلر داخل تابلو و چشم نوری در فضای باز |
| سوپر فتوسل تایمردار |
روشن شدن در غروب و خاموش شدن زمان‌بندی‌شده |
ترکیب تشخیص نور و زمان |
فتوسل معمولی شیوا امواج
فتوسل‌های معمولی برای پروژه‌هایی مناسب هستند که هدف اصلی، روشن شدن چراغ در غروب و خاموش شدن آن در صبح است و نیاز به امکانات پیچیده کنترلی وجود ندارد. این خانواده در ظرفیت‌های مختلف عرضه شده و باید جریان خروجی متناسب با بار روشنایی انتخاب شود.
در خانواده استاندارد شیوا امواج، نقطه روشن شدن در غروب و خاموش شدن در طلوع با دو سطح متفاوت نور تعریف می‌شود. این اختلاف باعث می‌شود دستگاه در شرایط نزدیک به مرز روشنایی، دائماً قطع و وصل نکند.
همچنین تأخیر زمانی در عملکرد، مقاومت سیستم در برابر تغییرات کوتاه نور را افزایش می‌دهد. این ویژگی در محوطه‌هایی که نور خودرو، پروژکتور مجاور یا سایه‌های متحرک وجود دارند اهمیت بیشتری دارد.
فتوسل 20 آمپر شیوا امواج PST-20A
مدل PST-20A با کد 11T3 یکی از مدل‌های فعلی شیوا امواج با ظرفیت خروجی بالاتر است. تغذیه این مدل 180–250VAC / 50–60Hz و خروجی آن رله 20A اعلام شده است.
در این مدل شدت نور برای وصل هنگام غروب حدود 12LUX و برای قطع هنگام طلوع حدود 40LUX است. برای هر دو حالت قطع و وصل نیز تأخیر 30 ثانیه‌ای در نظر گرفته شده است.
درجه حفاظت بدنه IP53 اعلام شده و دستگاه برای نصب در محیطی که نور طبیعی را به‌درستی دریافت کند طراحی شده است. با این حال IP53 به معنی مناسب بودن برای غوطه‌وری یا شست‌وشوی مستقیم نیست و روش نصب همچنان اهمیت دارد.
نکته مهم:
عدد 20A به ظرفیت نامی رله خروجی اشاره دارد. برای چراغ‌های LED، منابع تغذیه سوئیچینگ و بارهایی با جریان هجومی بالا نباید تنها بر اساس جریان عادی تصمیم گرفت. در پروژه‌های بزرگ، استفاده از کنتاکتور می‌تواند انتخاب مناسب‌تری باشد.
سوپر فتوسل شیوا امواج SPB-2M
سوپر فتوسل SPB-2M با کد 11B1 از نظر ساختار با فتوسل معمولی تفاوت دارد. بخش اصلی کنترلر در محل سرپوشیده یا داخل تابلو نصب می‌شود و تنها چشم حساس به نور در فضای باز قرار می‌گیرد.
این ساختار برای تابلوهای روشنایی صنعتی مناسب است، زیرا الکترونیک اصلی دستگاه داخل تابلو قرار می‌گیرد و سنسور می‌تواند در نقطه‌ای نصب شود که نور طبیعی محیط را بهتر دریافت کند.
محدوده تنظیم شدت نور این مدل 2–50LUX است. سوپر فتوسل علاوه بر کنترل روشنایی، حفاظت کنتاکتور در برابر افزایش و کاهش ولتاژ را نیز ارائه می‌کند. حد قطع اعلام‌شده برای افزایش ولتاژ 250V و برای کاهش ولتاژ 160V است.
این مدل سه نشانگر برای برق شبکه، وضعیت رله و خطای ولتاژ دارد و کلیدهای TEST و AUTO نیز امکان تست روشنایی یا استفاده در حالت خودکار را فراهم می‌کنند. خروجی دستگاه رله 5A است و در بسیاری از تابلوهای روشنایی بهتر است برای فرمان بوبین کنتاکتور استفاده شود.
فتوسل ترمینال‌دار شیوا امواج
فتوسل ترمینال‌دار برای پروژه‌هایی طراحی شده که اتصال سیم‌ها از طریق ترمینال داخلی، نصب مرتب‌تر و سرویس ساده‌تر اهمیت دارد. این محصول در سبد فعلی شیوا امواج به‌صورت فتوسل ترمینال‌دار 10 آمپر عرضه می‌شود.
از نظر عملکرد پایه، این محصول همچنان شدت نور محیط را مبنای روشن و خاموش کردن سیستم قرار می‌دهد. تفاوت آن با مدل‌های ساده بیشتر در ساختار اتصال و نصب است. مشخصات دقیق مانند آستانه نور، ابعاد و تنظیمات باید هنگام سفارش بر اساس کد محصول فعلی بررسی شوند.
سوپر فتوسل تایمردار شیوا امواج
سوپر فتوسل تایمردار برای شرایطی مناسب است که چراغ‌ها باید هنگام غروب روشن شوند اما لازم نیست تا طلوع صبح روشن بمانند. در این ساختار، تشخیص تاریکی آغاز روشنایی را تعیین می‌کند و بخش تایمر زمان خاموش شدن را مدیریت می‌کند.
این قابلیت برای روشنایی نمای ساختمان، تابلوهای تبلیغاتی، محوطه فروشگاه یا مجموعه‌هایی مفید است که پس از چند ساعت از شب نیاز به ادامه روشنایی ندارند. به این ترتیب کنترل روشنایی هم با شرایط واقعی غروب هماهنگ است و هم می‌توان مصرف انرژی را در ساعات کم‌کار کاهش داد.
تفاوت فتوسل با ساعت نجومی شیوا امواج
فتوسل نور واقعی محیط را اندازه‌گیری می‌کند. بنابراین وجود محل مناسب برای نصب بخش حساس به نور ضروری است. ساعت نجومی برعکس، به چشم نوری نیاز ندارد و زمان طلوع و غروب را با برنامه داخلی و اطلاعات موقعیت جغرافیایی محاسبه می‌کند.
اگر هدف واکنش به روشنایی واقعی محیط باشد، فتوسل گزینه مناسب‌تری است. اگر امکان نصب چشم نوری وجود ندارد یا کنترل براساس برنامه زمانی و موقعیت جغرافیایی ترجیح داده می‌شود، ساعت نجومی را می‌توان بررسی کرد.
این دو تجهیز رقیب مطلق یکدیگر نیستند و انتخاب آن‌ها به شرایط پروژه بستگی دارد. حتی در یک مجموعه بزرگ ممکن است برای برخی خطوط از فتوسل و برای بخش‌های دیگر از ساعت نجومی استفاده شود.
LUX در فتوسل چیست؟
لوکس یا LUX واحد روشنایی دریافت‌شده روی سطح است. مقدار کمتر به معنی محیط تاریک‌تر است. فتوسل با رسیدن روشنایی به مقدار مشخص، وضعیت رله را تغییر می‌دهد.
در مدل PST-20A شیوا امواج، وصل هنگام غروب در حدود 12LUX و قطع هنگام طلوع در حدود 40LUX انجام می‌شود. اختلاف میان این دو مقدار از قطع و وصل مداوم خروجی در یک نقطه نور جلوگیری می‌کند.
در سوپر فتوسل SPB-2M نیز شدت نور در محدوده 2–50LUX قابل تنظیم است و کاربر می‌تواند واکنش دستگاه را متناسب با شرایط محل تنظیم کند.
محل صحیح نصب فتوسل
محل نصب یکی از مهم‌ترین عوامل عملکرد صحیح فتوسل است. سنسور باید نور طبیعی محیط را دریافت کند، اما نباید نور مستقیم چراغی که خودش کنترل می‌کند به آن بتابد.
اگر پس از روشن شدن چراغ، نور آن مستقیماً به فتوسل برسد، دستگاه ممکن است افزایش نور را به‌عنوان طلوع تشخیص دهد و چراغ را خاموش کند. پس از خاموش شدن، دوباره محیط تاریک شده و چراغ روشن می‌شود. این وضعیت می‌تواند یک چرخه نامطلوب قطع و وصل ایجاد کند.
در سوپر فتوسل این مسئله با امکان نصب چشم نوری در نقطه مناسب و قرار دادن کنترلر داخل تابلو ساده‌تر مدیریت می‌شود. جهت نصب، محل ورود کابل و شرایط محیطی نیز باید طبق راهنمای مدل رعایت شوند.
فتوسل برای چراغ LED
انتخاب فتوسل برای چراغ LED فقط با جمع کردن توان نامی چراغ‌ها انجام نمی‌شود. بسیاری از درایورهای LED هنگام وصل دارای جریان هجومی هستند که می‌تواند چند برابر جریان عادی برای مدت کوتاه باشد.
این جریان لحظه‌ای می‌تواند به کنتاکت رله فشار وارد کند و عمر کلیدزنی را کاهش دهد. به همین دلیل در پروژه‌های دارای تعداد زیاد چراغ LED، پروژکتور یا منابع تغذیه الکترونیکی، استفاده از کنتاکتور متناسب با بار توصیه می‌شود.
در این روش فتوسل تنها بوبین کنتاکتور را کنترل می‌کند و جریان اصلی روشنایی از کنتاکت‌های قدرت کنتاکتور عبور می‌کند. این ساختار همچنین توسعه و تعمیر مدار را ساده‌تر می‌کند.
راهنمای انتخاب فتوسل شیوا امواج
| نیاز پروژه |
گزینه قابل بررسی |
| کنترل ساده روشنایی |
فتوسل معمولی با ظرفیت مناسب |
| نیاز به اتصال ترمینالی |
فتوسل ترمینال‌دار 10A |
| ظرفیت خروجی بالاتر |
PST-20A با بررسی نوع بار |
| کنترلر داخل تابلو و چشم نوری مجزا |
SPB-2M سوپر فتوسل |
| خاموش شدن چند ساعت پس از غروب |
سوپر فتوسل تایمردار |
| تعداد زیاد چراغ LED |
فتوسل یا سوپر فتوسل به‌همراه کنتاکتور مناسب |
نصب و سیم‌کشی فتوسل شیوا امواج
سیم‌کشی باید مطابق نقشه همان مدل انجام شود، زیرا ساختار فتوسل معمولی، ترمینال‌دار و سوپر فتوسل یکسان نیست. پیش از نصب باید ولتاژ تغذیه، کنتاکت خروجی و مسیر بار یا بوبین کنتاکتور مشخص شود.
در سوپر فتوسل SPB-2M، خود کنترلر باید در محل سرپوشیده و چشم در هوای آزاد قرار گیرد. در فتوسل‌های یکپارچه، کل دستگاه در محل مناسب دریافت نور نصب می‌شود.
همچنین حفاظت مدار با فیوز یا کلید مناسب، انتخاب سطح مقطع سیم و در صورت نیاز استفاده از کنتاکتور باید مستقل از خود فتوسل طراحی شود. فتوسل جایگزین حفاظت اتصال کوتاه مدار روشنایی نیست.
قیمت فتوسل شیوا امواج
قیمت فتوسل شیوا امواج بسته به نوع دستگاه و امکانات آن متفاوت است. مدل معمولی، ترمینال‌دار، 20 آمپر، سوپر فتوسل و سوپر فتوسل تایمردار از نظر ظرفیت رله، ساختار نصب و امکانات کنترلی یکسان نیستند.
برای مقایسه قیمت بهتر است ابتدا نیاز فنی مشخص شود. انتخاب یک مدل با آمپر بالاتر همیشه به معنی انتخاب بهتر نیست؛ نوع بار، جریان هجومی، تعداد چراغ‌ها، وجود کنتاکتور، محل نصب سنسور و نیاز به کنترل زمان همگی باید در نظر گرفته شوند.
سؤالات متداول فتوسل شیوا امواج
فتوسل شیوا امواج چه کاربردی دارد؟
برای کنترل خودکار روشنایی بر اساس نور محیط استفاده می‌شود و معمولاً چراغ‌ها را در غروب روشن و در طلوع خاموش می‌کند.
تفاوت سوپر فتوسل با فتوسل معمولی چیست؟
در سوپر فتوسل SPB-2M کنترلر داخل محل سرپوشیده نصب می‌شود و چشم حساس به نور به‌صورت جداگانه در فضای باز قرار می‌گیرد.
فتوسل 20 آمپر شیوا امواج چه مدلی است؟
مدل فعلی PST-20A با کد 11T3 دارای رله خروجی 20A و تغذیه 180–250VAC است.
آیا فتوسل 20 آمپر برای 20 آمپر بار LED مناسب است؟
الزاماً خیر. جریان هجومی درایورهای LED نیز باید بررسی شود و برای بارهای بزرگ‌تر استفاده از کنتاکتور می‌تواند مناسب‌تر باشد.
سوپر فتوسل SPB-2M چه خروجی دارد؟
خروجی این مدل یک رله 5A است و در تابلوهای روشنایی می‌تواند برای فرمان کنتاکتور مورد استفاده قرار گیرد.
فتوسل را کجا نصب کنیم؟
در محلی که نور طبیعی محیط را دریافت کند اما نور مستقیم چراغ‌های تحت کنترل یا منابع نور مصنوعی قوی به سنسور نتابد.
فرق فتوسل و ساعت نجومی چیست؟
فتوسل نور واقعی را اندازه‌گیری می‌کند؛ ساعت نجومی بدون چشم نوری و بر اساس زمان و موقعیت جغرافیایی، طلوع و غروب را محاسبه می‌کند.
LUX در فتوسل به چه معناست؟
LUX واحد شدت روشنایی دریافت‌شده است. فتوسل با کاهش یا افزایش نور تا محدوده مشخص، خروجی خود را تغییر می‌دهد.
فتوسل تایمردار چه مزیتی دارد؟
می‌تواند روشنایی را با تاریک شدن هوا فعال کند و سپس پس از زمان تعیین‌شده آن را خاموش کند؛ بنابراین لازم نیست چراغ تمام شب روشن بماند.
برای خرید فتوسل شیوا امواج چه اطلاعاتی لازم است؟
نوع و تعداد چراغ‌ها، توان و جریان بار، LED یا غیر LED بودن، محل نصب، نیاز به کنتاکتور، ظرفیت خروجی و نیاز به مدل تایمردار یا چشم مجزا باید مشخص شوند.
راهنمای خرید و قیمت فتوسل شیوا امواج
برای خرید فتوسل شیوا امواج ابتدا نوع سیستم روشنایی و ظرفیت بار را مشخص کنید. برای کاربردهای ساده می‌توان از فتوسل معمولی با آمپر مناسب استفاده کرد؛ مدل PST-20A برای ظرفیت خروجی بالاتر، فتوسل ترمینال‌دار برای اتصال مرتب‌تر، SPB-2M برای تابلوهای روشنایی با چشم مجزا و سوپر فتوسل تایمردار برای خاموش شدن زمان‌بندی‌شده پس از غروب قابل بررسی هستند. در مدارهای دارای تعداد زیاد چراغ LED یا بارهای با جریان هجومی بالا، استفاده از کنتاکتور مناسب نیز باید در طراحی لحاظ شود.
آوا الکتریک به‌عنوان مرکز تخصصی فروش و تأمین تجهیزات برق و اتوماسیون صنعتی، امکان مشاوره در انتخاب انواع فتوسل شیوا امواج، بررسی ظرفیت بار، استعلام قیمت، بررسی موجودی و خرید مدل مناسب برای سیستم روشنایی را فراهم می‌کند.
برای راهنمای خرید و دریافت قیمت فتوسل شیوا امواج با شماره 03191091031 تماس بگیرید.
