جعبه تقسیم برق یا Junction Box محفظهای برای ایجاد اتصال و انشعاب سیم و کابل و حفاظت از محل اتصال است. مدلهای روکار پلیمری در ابعاد مختلف و با درب ساده، شفاف، پیچی یا سریعبازشو تولید میشوند و میتوانند دارای دیواره صاف، Knockout یا ورودیهای آماده کابل باشند. هنگام خرید باید ابعاد داخلی، تعداد و قطر کابلها، درجه حفاظت IP، مقاومت مکانیکی، جنس بدنه و نوع ورودی کابل بررسی شوند. در محیطهای مرطوب یا فضای باز، نوع آببندی درب و گلندها اهمیت بیشتری دارد. انتخاب جعبه مناسب باعث میشود اتصالات برق منظم، قابل دسترسی و در برابر شرایط محیطی محافظت شوند.
جعبه تقسیم برق یا Junction Box برای قرار دادن محل اتصال و انشعاب سیمها و کابلها در یک محفظه مشخص استفاده میشود. این تجهیز از Connectionهای الکتریکی در برابر تماس ناخواسته، گردوغبار، رطوبت و آسیب مکانیکی در محدوده مشخصات محصول محافظت میکند و دسترسی به محل اتصال را برای تعمیرات آینده سادهتر میسازد.
مدلهای نشاندادهشده در این دسته از نوع جعبه تقسیم روکار پلیمری هستند. این محصولات معمولاً دارای درب قابل باز شدن، ورودیهای جانبی کابل و فضای داخلی مناسب برای ترمینال، Connector، DIN Rail یا اتصال مستقیم هادیها هستند. ابعاد، جنس و درجه حفاظت هر مدل باید متناسب با محل نصب انتخاب شوند.
زمانی که یک کابل باید به چند مسیر تقسیم شود یا دو بخش Wiring به یکدیگر متصل شوند، بهتر است محل Connection داخل یک محفظه مناسب قرار گیرد. Junction Box دقیقاً برای همین هدف طراحی شده است.
داخل جعبه میتوان از Terminal Block، Connector یا سایر تجهیزات اتصال مناسب استفاده کرد. بعضی مدلها کاملاً خالی هستند و بعضی دیگر قابلیت نصب Rail یا تجهیزات جانبی را دارند.
کاربرد جعبه تقسیم از تابلو برق اصلی متفاوت است. این محصول بیشتر برای ایجاد یک نقطه اتصال محلی در مسیر کابلها استفاده میشود و الزاماً شامل کلید حفاظتی یا تجهیزات توزیع قدرت نیست.
Surface-Mount Junction Box مستقیماً روی دیوار، سازه، بدنه ماشین یا سطح موردنظر نصب میشود. کل حجم جعبه در بیرون سطح قرار میگیرد و دسترسی به آن برای تعمیرات ساده است.
GEWISS در خانواده فعلی 44 CE جعبههای تقسیم روکار پلیمری را در ابعاد و ساختارهای مختلف ارائه میکند. این خانواده شامل مدلهای درب ساده یا شفاف، پایه معمولی یا عمیق و دیواره صاف یا دارای ورودی سریع کابل است.
همین تنوع نشان میدهد انتخاب Junction Box فقط با طول و عرض انجام نمیشود و عمق، نوع درب و ساختار Cable Entry نیز اهمیت دارند.
| نوع درب | ویژگی | کاربرد |
|---|---|---|
| درب مات | محتویات داخل دیده نمیشوند | کاربرد عمومی |
| درب شفاف | مشاهده تجهیزات بدون باز کردن درب | ترمینال یا تجهیزات قابل مشاهده |
| درب کمعمق | حجم خارجی کمتر | اتصالات سادهتر |
| درب عمیق | افزایش فضای داخلی | تجهیزات یا Wiring حجیمتر |
در مدل Screwed Lid، درب توسط چند پیچ روی Base بسته میشود. این ساختار در بسیاری از Junction Boxهای صنعتی استفاده میشود و امکان باز کردن مجدد جعبه برای سرویس را فراهم میکند.
تعداد پیچ و Torque بستن آنها میتواند در محصولات مختلف متفاوت باشد. سفت کردن بیش از حد پیچهای بدنه پلیمری ممکن است به درب یا Thread آسیب بزند؛ بنابراین در محصولات حرفهای باید مقدار توصیهشده سازنده رعایت شود.
بعضی Junction Boxها در دیواره خود Membrane یا Quick-Entry Cable Gland دارند. در این مدلها برای ورود کابل همیشه نیاز به سوراخکاری کامل دیواره نیست.
GEWISS در خانواده 44 CE مدلهایی با Quick-Entry Cable Gland و همچنین مدلهایی با Smooth Wall عرضه میکند. بنابراین انتخاب روش Cable Entry بخشی از Selection محصول است.
Smooth-Wall Junction Box ورودی کابل از پیش تعیینشده ندارد و نصاب میتواند محل سوراخ را مطابق Layout پروژه انتخاب کند. این ساختار انعطاف زیادی در Routing ایجاد میکند.
سوراخ باید متناسب با Cable Gland ایجاد شود و لبه آن آسیبدیده یا ناصاف باقی نماند. استفاده از Gland مناسب برای حفظ درجه حفاظت بسیار مهم است.
بعضی Boxها دارای Knockoutهای آماده هستند. نصاب فقط محل موردنیاز را باز کرده و Gland یا ورودی مناسب را نصب میکند.
مزیت Knockout سرعت نصب است، اما موقعیت و سایز ورودیها از قبل مشخص شدهاند. بنابراین قبل از خرید باید تعداد کابلها و جهت ورود آنها بررسی شود.
محصول مشابه تصویر معمولاً از Technopolymer یا سایر مواد پلیمری مهندسی ساخته میشود. Material دقیق میتواند در مقاومت مکانیکی، Flame Behaviour، UV Resistance و Temperature Range اثر داشته باشد.
در خانواده 44 CE شرکت GEWISS چند نوع Technopolymer استفاده میشود و بعضی از آنها Halogen-Free هستند. بنابراین عبارت عمومی «پلاستیک» برای بیان همه ویژگیهای Material کافی نیست.
اگر پروژه الزام Halogen-Free یا Glow-Wire مشخصی دارد، این ویژگی باید روی کد دقیق محصول بررسی شود.
IP نشان میدهد Enclosure در برابر ورود اجسام جامد و آب تا چه سطحی حفاظت ایجاد میکند. جعبههای تابلویی و صنعتی میتوانند IPهای متفاوتی داشته باشند.
برای مثال در خانواده فعلی GEWISS 44 CE مدلهای IP44، IP55 و IP56 وجود دارند. بنابراین نباید همه جعبههای ظاهراً مشابه را «ضد آب» با Rating یکسان دانست.
IP نهایی به نصب صحیح درب، Gland، Plug و Accessoryها نیز وابسته است. هر سوراخ اضافی یا ورودی نامناسب میتواند حفاظت واقعی مجموعه را کاهش دهد.
در هر دو Rating، رقم اول 5 مربوط به سطح حفاظت در برابر Dust است. تفاوت رقم دوم به شرایط Water Exposure مربوط میشود.
انتخاب نباید با این منطق انجام شود که هر عدد بالاتر همیشه لازم است. موقعیت نصب، شدت تماس با آب و مشخصات واقعی پروژه باید تعیینکننده باشند.
IK با IP متفاوت است و مقاومت Enclosure در برابر Impact مکانیکی را بیان میکند. این مشخصه در محیطهای صنعتی، کارگاهی یا نقاطی که احتمال ضربه وجود دارد اهمیت بیشتری پیدا میکند.
برای نمونه چند مدل فعلی 44 CE شرکت GEWISS دارای IK08 هستند. این Rating متعلق به همان محصولات است و نباید به تمام Junction Boxهای بازار تعمیم داده شود.
ابعاد بیرونی تنها معیار فضای مفید نیستند. ضخامت دیواره، Base، درب، ستونهای پیچ و سایر جزئیات میتوانند فضای داخلی را کاهش دهند.
در Datasheetهای حرفهای Internal Dimension جداگانه اعلام میشود. برای مثال GEWISS در سری 44 CE ابعاد داخلی دقیق را برای هر کد مشخص میکند.
اگر داخل جعبه DIN Rail یا Terminal Block نصب میشود، فضای کار پیچگوشتی و شعاع خم سیم نیز باید در کنار ابعاد تجهیز دیده شوند.
جعبه کوچک برای چند اتصال ساده یا Cable Joint محدود مناسب است. با افزایش تعداد ورودیها و Terminalها باید ابعاد بیشتری در نظر گرفته شود.
خانوادههای صنعتی میتوانند از سایزهای حدود 100×100mm تا Boxهای بسیار بزرگتر تولید شوند. بنابراین بهتر است سایز پس از Layout داخلی انتخاب شود، نه صرفاً با تخمین ظاهری.
برای ایجاد اتصال مرتب میتوان Terminal Block داخل Junction Box نصب کرد. Terminal اجازه میدهد هر هادی با شماره مشخص و Connection قابل سرویس متصل شود.
در جعبههای بزرگتر میتوان DIN Rail نصب و ترمینالهای ریلی روی آن قرار داد. فضای Rail، End Clamp، Marker و Wiring باید از قبل پیشبینی شود.
Cable Gland کابل را در نقطه ورود نگه میدارد و در مدل مناسب، Sealing محیطی ایجاد میکند. قطر کابل باید داخل محدوده Clamping Gland قرار گیرد.
استفاده از گلند بیش از حد بزرگ یا کوچک میتواند هم مهار کابل و هم IP را تحت تاثیر قرار دهد. Thread گلند نیز باید با سوراخ یا Adapter سازگار باشد.
برای Outdoor Installation تنها IP کافی نیست. UV Radiation، دمای محیط، بارش، یخزدگی، Condensation و شرایط خورنده نیز باید بررسی شوند.
اگر سازنده استفاده Outdoor را تایید نکرده باشد، نباید صرفاً به دلیل IP مناسب محصول را در معرض مستقیم آفتاب و شرایط جوی قرار داد.
Condensation میتواند حتی داخل Box با IP بالا رخ دهد. علت آن تغییر Temperature و رطوبت هوای محبوس داخل محفظه است.
در محیطهای مستعد رطوبت ممکن است Breather یا راهکار کنترل Condensation نیاز باشد. ایجاد سوراخ ساده در پایین جعبه بدون بررسی میتواند Rating حفاظتی را از بین ببرد.
IEC 60670-22 به Connecting Box و Junction/Tapping Box در محدوده نصبهای ثابت مرتبط میشود. محصولات حرفهای میتوانند با این استاندارد یا استانداردهای مرتبط خانواده خود تست شوند.
برای نمونه GEWISS در Datasheet فعلی 44 CE به EN 60670-1 و IEC 60670-22 اشاره میکند. Rating دقیق باید از همان Product Datasheet خوانده شود.
| معیار | چه چیزی بررسی شود؟ | علت اهمیت |
|---|---|---|
| ابعاد | طول، عرض و عمق داخلی | فضای اتصال و Wiring |
| IP | شرایط گردوغبار و آب | حفاظت محیطی |
| Material | Technopolymer، ABS، PC یا جنس دیگر | شرایط محیطی و مکانیکی |
| درب | مات، شفاف، کمعمق یا عمیق | فضا و قابلیت مشاهده |
| Cable Entry | Smooth Wall، Knockout یا Membrane | روش نصب کابل |
| گلند | قطر کابل و Thread | حفظ Sealing و مهار کابل |
| Outdoor | UV و Temperature Rating | دوام در فضای باز |
در جایگزینی Junction Box قدیمی ابتدا ابعاد داخلی و بیرونی، تعداد کابلها و محل ورودیها ثبت شوند. فقط عکس جعبه برای انتخاب Replacement کافی نیست.
نوع درب، تعداد پیچها، IP، جنس بدنه و وضعیت Terminalهای داخل نیز بررسی شوند. اگر گلندهای قبلی قرار است دوباره استفاده شوند، Thread و قطر سوراخ باید سازگار باشند.
اگر جعبه قبلی دچار نفوذ آب شده است، فقط تعویض Box کافی نیست. Gasket، Gland، Plugهای بدون استفاده و جهت نصب نیز باید بررسی شوند.
ابعاد داخلی، عمق، IP، IK، جنس، نوع درب، تعداد Cable Entry، Knockout، قطر گلند، Terminal، DIN Rail، Outdoor Rating، Temperature Range و محل نصب بررسی شوند.
قیمت جعبه تقسیم به ابعاد، عمق، Material و نوع درب وابسته است. مدل عمیقتر یا بزرگتر Material بیشتری مصرف میکند و فضای داخلی بیشتری دارد.
IP، IK، Halogen-Free بودن، مقاومت حرارتی و کیفیت Sealing نیز میتوانند روی قیمت اثر بگذارند. مدل دارای درب شفاف نیز ممکن است با مدل درب مات قیمت متفاوتی داشته باشد.
هنگام مقایسه قیمت بهتر است مشخصات فنی دو محصول یکسان باشند. دو جعبه 150×110mm با IP، عمق و Material متفاوت الزاماً محصول معادل نیستند.
برای قرار دادن و حفاظت محل اتصال و انشعاب سیمها و کابلها استفاده میشود.
برای محصول این دسته، عبارت Junction Box یا Electrical Junction Box دقیقتر است.
Junction Box برای اتصال هادیها است؛ Distribution Box معمولاً برای توزیع برق بین چند مدار و نصب تجهیزات حفاظتی استفاده میشود.
IP55 یک درجه حفاظت مشخص در برابر Dust و Water است و کاربرد نهایی باید با شرایط واقعی محیط مقایسه شود.
اجازه میدهد Terminal یا تجهیزات داخلی بدون باز کردن جعبه مشاهده شوند.
دیواره صاف آزادی بیشتری برای محل ورود کابل میدهد؛ Knockout نصب سریعتری دارد. انتخاب به Layout پروژه وابسته است.
بله، اگر فضای داخلی و نقاط Mounting مناسب برای DIN Rail و Terminal Block وجود داشته باشد.
تعداد کابلها، Terminalها، Bend Radius، عمق تجهیزات و فضای سرویس باید قبل از تعیین ابعاد بررسی شوند.
برای ثبت نظر ابتدا وارد حساب کاربری خود شوید
هنوز نظری ثبت نشده است. اولین نفر باشید!