بی‌متال ال اس نام رایج بازار برای رله حرارتی اضافه‌بار LS ELECTRIC است؛ تجهیزی که برای حفاظت موتورهای الکتریکی در برابر اضافه‌بار طولانی‌مدت استفاده می شود و معمولا مستقیما با کنتاکتور در مدار راه‌اندازی موتور ترکیب می شود. خانواده اصلی رله‌های حرارتی LS در سری Metasol با کدهای MT-12، MT-32، MT-63، MT-95، MT-150، MT-225، MT-400 و MT-800 عرضه می شود و محدوده بسیار گسترده‌ای از جریان‌های موتور را پوشش می دهد. برای کنتاکتورهای کوچک Mini MS نیز رله حرارتی GTH-12M در نظر گرفته شده است. مهم ترین نکته در انتخاب بی‌متال این است که محدوده تنظیم جریان رله باید با جریان نامی موتور هماهنگ باشد؛ انتخاب صرفا بر اساس توان موتور یا آمپراژ کنتاکتور کافی نیست.
بی‌متال ال اس چیست؟
رله حرارتی اضافه‌بار یا Thermal Overload Relay تجهیزی است که افزایش طولانی‌مدت جریان موتور را تشخیص می دهد. اگر موتور در اثر افزایش بار مکانیکی، گیر کردن بخشی از ماشین، کارکرد نامناسب یا شرایط مشابه برای مدت مشخص جریان بیشتری از مقدار مجاز بکشد، دمای سیم‌پیچ موتور افزایش پیدا می کند. رله حرارتی با شبیه‌سازی این اثر حرارتی، قبل از ادامه شرایط خطرناک فرمان قطع صادر می کند.
بی‌متال مستقیما مانند کلید اتوماتیک مدار قدرت را قطع نمی کند. در آرایش معمول، رله حرارتی در پایین کنتاکتور نصب می شود و پس از تشخیص اضافه‌بار، کنتاکت فرمان آن مدار بوبین کنتاکتور را قطع می کند. کنتاکتور در نتیجه آزاد شده و برق موتور قطع می شود.
این ساختار باعث می شود حفاظت اضافه‌بار و قطع و وصل موتور از یکدیگر تفکیک شوند؛ کنتاکتور وظیفه قطع و وصل مکرر موتور را بر عهده دارد و رله حرارتی بر وضعیت جریان موتور نظارت می کند.
رنج رله‌های حرارتی Metasol MT ال اس
LS ELECTRIC برای خانواده Metasol مجموعه‌ای از رله‌های حرارتی MT را متناسب با فریم‌های مختلف کنتاکتور ارائه می کند. هر خانواده چندین کد با محدوده تنظیم متفاوت دارد؛ بنابراین عدد درج شده در نام MT-32 یا MT-95 به معنی تنظیم ثابت روی همان مقدار نیست.
| خانواده |
محدوده تنظیم کلی |
کنتاکتورهای اصلی سازگار |
| MT-12 |
0.1 تا 18A |
MC-6a، MC-9a، MC-12a، MC-18a |
| MT-32 |
0.1 تا 40A |
MC-9b تا MC-40a بسته به فریم |
| MT-63 |
4 تا 65A |
MC-50a، MC-65a |
| MT-95 |
7 تا 100A |
MC-75a، MC-85a، MC-100a |
| MT-150 |
34 تا 150A |
MC-130a، MC-150a |
| MT-225 |
65 تا 240A |
MC-185a، MC-225a |
| MT-400 |
85 تا 400A |
MC-265a، MC-330a، MC-400a |
| MT-800 |
200 تا 800A |
MC-500a، MC-630a، MC-800a |
این اعداد محدوده کلی هر خانواده هستند. برای مثال MT-32 به صورت یک رله با تنظیم پیوسته 0.1 تا 40A عرضه نمی شود؛ بلکه کدهای متعددی مانند رنج‌های چند آمپری، 12–18A، 18–25A، 22–32A و 28–40A بسته به مدل وجود دارند. هنگام سفارش باید کد دارای محدوده مناسب جریان موتور انتخاب شود.
رله حرارتی MT-12
MT-12 برای کنتاکتورهای کوچک Metasol در فریم 18AF استفاده می شود. این خانواده با کنتاکتورهای MC-6a، MC-9a، MC-12a و MC-18a هماهنگ است و محدوده کلی تنظیم آن از 0.1 تا 18A ادامه دارد.
وجود رنج‌های متعدد در MT-12 امکان انتخاب دقیق‌تر برای موتورهای کوچک را فراهم می کند. برای نمونه موتور با جریان نامی 7.2A باید با کدی انتخاب شود که این مقدار داخل بازه تنظیم آن قرار داشته باشد، نه اینکه صرفا هر مدل MT-12 خریداری شود.
رله حرارتی MT-32
MT-32 یکی از پرکاربردترین خانواده‌های بی‌متال LS است و محدوده کلی تا 40A را پوشش می دهد. این رله در فریم‌های 22AF و 40AF با کنتاکتورهایی مانند MC-9b، MC-12b، MC-18b، MC-22b، MC-32a و MC-40a ترکیب می شود.
در مدل‌های جریان بالاتر این خانواده، رنج‌هایی مانند 16–22A، 18–25A، 22–32A و 28–40A دیده می شوند. انتخاب میان این کدها باید بر اساس جریان پلاک موتور انجام شود.
رله‌های MT-63، MT-95 و MT-150
برای کنتاکتورهای فریم متوسط، LS به ترتیب از MT-63، MT-95 و MT-150 استفاده می کند. MT-63 محدوده کلی 4 تا 65A دارد و با MC-50a و MC-65a هماهنگ می شود. MT-95 برای کنتاکتورهای MC-75a، MC-85a و MC-100a در نظر گرفته شده و محدوده کلی آن 7 تا 100A است.
MT-150 نیز برای کنتاکتورهای MC-130a و MC-150a استفاده می شود و جریان تنظیم خانواده آن از 34 تا 150A است. در هر سه خانواده، کد دقیق رله باید با جریان موتور و فریم کنتاکتور تطبیق داده شود.
رله‌های MT-225، MT-400 و MT-800
برای موتورهای با جریان بالاتر، LS رله‌های حرارتی MT-225، MT-400 و MT-800 را ارائه می کند. MT-225 محدوده کلی 65 تا 240A، MT-400 محدوده 85 تا 400A و MT-800 محدوده 200 تا 800A را پوشش می دهند.
MT-225 با کنتاکتورهای MC-185a و MC-225a، MT-400 با MC-265a تا MC-400a و MT-800 با کنتاکتورهای MC-500a، MC-630a و MC-800a هماهنگ می شود.
در این سطح جریان، توجه به هماهنگی کل مجموعه شامل کنتاکتور، رله حرارتی، کلید بالادست، سطح اتصال کوتاه، کابل و سیستم حفاظت موتور اهمیت بیشتری پیدا می کند.
بی‌متال Mini MS مدل GTH-12M
برای خانواده Mini MS، LS از رله حرارتی اختصاصی GTH-12M استفاده می کند. این رله محدوده کلی تنظیم 0.1 تا 16A را پوشش می دهد و برای ترکیب با کنتاکتورهای کوچک GMC-6M، GMC-9M، GMC-12M و GMC-16M طراحی شده است.
طبق اطلاعات رسمی LS، GTH-12M بسته به کد محصول با کلاس عملکرد 10A یا 20 عرضه می شود. بنابراین Mini MS نیز امکان انتخاب رله حرارتی متناسب با شرایط راه‌اندازی موتور را فراهم می کند.
کلاس عملکرد 10A و 20 چیست؟
کلاس عملکرد یا Trip Class بیان می کند رله حرارتی در شرایط اضافه‌بار مشخص با چه سرعتی عمل کند. خانواده MT در لاین آپ فعلی LS با کلاس‌های 10A و 20 ارائه شده است و GTH-12M نیز این دو کلاس را بسته به مدل پوشش می دهد.
کلاس سریع‌تر برای موتورهایی با زمان راه‌اندازی متعارف مناسب است، در حالی که موتورهایی با اینرسی بیشتر یا زمان شتاب‌گیری طولانی‌تر ممکن است به کلاس متفاوتی نیاز داشته باشند. کلاس عملکرد نباید بدون توجه به زمان استارت و مشخصات موتور انتخاب شود.
هدف این است که رله هنگام راه‌اندازی طبیعی موتور بی‌دلیل Trip نکند، اما در اضافه‌بار واقعی پیش از آسیب حرارتی موتور عمل کند.
حفاظت در برابر قطع فاز
در خانواده MT انواع مختلفی از رله‌های حرارتی وجود دارند و برخی نسخه‌های دیفرانسیلی برای حساسیت بیشتر نسبت به قطع فاز طراحی شده‌اند. قطع یک فاز در موتور سه فاز می تواند باعث افزایش جریان فازهای باقی‌مانده و گرم شدن شدید موتور شود.
به همین دلیل اگر حفاظت در برابر قطع فاز برای پروژه اهمیت دارد، نوع دقیق کد سفارش باید بررسی شود. نمی توان صرفا از روی نام کلی MT-32 یا MT-95 نتیجه گرفت که تمام نسخه‌های آن ساختار حفاظتی یکسان دارند.
تنظیم جریان بی‌متال LS
مهم ترین مرحله پس از انتخاب رله، تنظیم صحیح جریان است. مبنای اصلی، جریان نامی درج شده روی پلاک موتور است. آمپراژ نامی خود کنتاکتور نباید به عنوان جریان تنظیم بی‌متال در نظر گرفته شود.
برای مثال اگر یک موتور جریان نامی 24A داشته باشد و با کنتاکتور 40A راه‌اندازی شود، تنظیم رله حرارتی نباید روی 40A قرار گیرد. باید رله‌ای انتخاب شود که مقدار 24A داخل محدوده تنظیم آن باشد و سپس تنظیم نهایی بر اساس مشخصات موتور و شرایط واقعی نصب انجام شود.
تنظیم بسیار بالا ممکن است اجازه دهد موتور در شرایط اضافه‌بار برای مدت طولانی کار کند. تنظیم بیش از حد پایین نیز می تواند باعث قطع ناخواسته در بار عادی یا زمان راه‌اندازی شود.
بی‌متال چگونه کنتاکتور را قطع می کند؟
سه فاز موتور از بخش قدرت رله حرارتی عبور می کنند، اما عملکرد نهایی رله معمولا از طریق مدار فرمان انجام می شود. پس از وقوع اضافه‌بار، کنتاکت مربوط به Trip در مدار بوبین کنتاکتور تغییر وضعیت داده و تغذیه بوبین را قطع می کند.
با بی‌برق شدن بوبین، کنتاکتور باز شده و هر سه فاز موتور قطع می شوند. به همین دلیل بی‌متال و کنتاکتور از نظر عملکرد مکمل یکدیگر هستند.
کنتاکت دیگر رله نیز می تواند برای اعلام خطا به چراغ سیگنال، PLC یا سیستم مانیتورینگ استفاده شود؛ آرایش دقیق ترمینال‌ها باید از نقشه همان مدل بررسی شود.
ریست دستی و اتوماتیک
در رله‌های حرارتی، پس از Trip باید مکانیزم به وضعیت آماده کار برگردد. بسته به مدل و تنظیم، امکان بازنشانی دستی و در برخی ساختارها بازنشانی اتوماتیک وجود دارد.
در حالت دستی، اپراتور پس از بررسی علت اضافه‌بار رله را ریست می کند. این روش در بسیاری از ماشین‌آلات ایمن‌تر است، زیرا موتور بدون بررسی علت خطا امکان آماده شدن برای راه‌اندازی مجدد را پیدا نمی کند.
در حالت اتوماتیک باید طراحی مدار فرمان به شکلی باشد که برگشت رله به وضعیت عادی باعث راه‌اندازی ناخواسته ماشین نشود. استفاده از این حالت باید با الزامات ایمنی دستگاه هماهنگ باشد.
تفاوت بی‌متال و کلید حرارتی
بی‌متال و کلید حرارتی هر دو در حفاظت موتور کاربرد دارند، اما عملکرد یکسانی ندارند. بی‌متال عمدتا حفاظت اضافه‌بار را انجام می دهد و برای قطع موتور به کنتاکتور وابسته است. کلید حرارتی MMS علاوه بر حفاظت اضافه‌بار، حفاظت اتصال کوتاه و امکان قطع مستقیم مدار قدرت را نیز فراهم می کند.
| ویژگی |
رله حرارتی MT |
کلید حرارتی MMS |
| حفاظت اضافه‌بار |
دارد |
دارد |
| حفاظت اتصال کوتاه |
ندارد |
دارد |
| قطع مستقیم مدار قدرت |
از طریق کنتاکتور |
دارد |
| قطع و وصل دستی موتور |
خیر |
دارد |
در مدار دارای بی‌متال، حفاظت اتصال کوتاه باید توسط فیوز، کلید اتوماتیک، کلید مینیاتوری مناسب یا تجهیز حفاظتی دیگری تامین شود. انتخاب حفاظت بالادست باید با کنتاکتور و رله حرارتی هماهنگ باشد.
تفاوت بی‌متال و رله حفاظت موتور الکترونیکی
رله حرارتی MT یک راهکار متداول برای حفاظت اضافه‌بار موتور است. در مقابل، رله حفاظت موتور الکترونیکی می تواند علاوه بر اضافه‌بار، پارامترهایی مانند عدم تعادل جریان، قطع فاز و سایر شرایط موتور را با دقت و امکانات تنظیم بیشتر پایش کند.
برای بسیاری از موتورهای عمومی، ترکیب کنتاکتور و رله حرارتی راهکاری ساده و اقتصادی است. در فرآیندهای حساس یا موتورهایی که مانیتورینگ و حفاظت پیشرفته‌تری نیاز دارند، رله حفاظت موتور الکترونیکی نیز باید بررسی شود.
نصب مستقیم زیر کنتاکتور
یکی از ویژگی‌های مهم خانواده Metasol، امکان اتصال مستقیم رله حرارتی به کنتاکتور متناسب است. این ساختار سیم‌کشی بخش قدرت را کاهش می دهد، فضای کمتری در تابلو اشغال می کند و مونتاژ مجموعه راه‌انداز موتور را ساده‌تر می سازد.
با این حال سازگاری مکانیکی باید رعایت شود. MT-12، MT-63 یا MT-225 هر کدام برای فریم مشخصی طراحی شده‌اند و نمی توان فقط بر اساس مشابه بودن جریان، هر رله‌ای را به هر کنتاکتوری متصل کرد.
نصب جداگانه بی‌متال
در برخی تابلوها به دلیل محدودیت جانمایی یا طراحی مدار، رله حرارتی باید جدا از کنتاکتور نصب شود. برای بعضی خانواده‌های MT پایه‌ها و واحدهای نصب جداگانه متناسب با فریم ارائه می شوند.
هنگام سفارش این تجهیزات باید مدل دقیق رله حرارتی مشخص باشد؛ پایه نصب MT-12 لزوما با MT-32 یا فریم‌های بزرگ‌تر مشترک نیست.
کاربردهای بی‌متال LS
پمپ‌های صنعتی
فن و هواکش
کمپرسور
نوار نقاله
ماشین‌آلات تولیدی
تابلوهای کنترل موتور
راه‌اندازی مستقیم موتور
مدار ستاره مثلث
راهنمای انتخاب بی‌متال ال اس
اولین پارامتر، جریان نامی موتور است. این مقدار باید از روی پلاک موتور استخراج شود. انتخاب بی‌متال صرفا بر اساس توان موتور به کیلووات می تواند اشتباه باشد، زیرا جریان موتور به ولتاژ، راندمان، ضریب توان و طراحی موتور نیز وابسته است.
در مرحله دوم باید خانواده‌ای انتخاب شود که جریان موتور در یکی از رنج‌های تنظیم آن قرار داشته باشد. برای مثال برای موتور 38A، کدی با محدوده‌ای که 38A را پوشش دهد باید انتخاب شود و صرفا نام MT-32 یا MT-63 کافی نیست.
مرحله سوم تطبیق با کنتاکتور است. اگر کنتاکتور از قبل انتخاب شده، باید رله‌ای تهیه شود که از نظر فریم و اتصال مکانیکی با آن سازگار باشد. در سفارش جایگزین نیز مدل کنتاکتور قبلی اطلاعات مهمی برای انتخاب بی‌متال است.
در مرحله بعد کلاس عملکرد و نوع حفاظت بررسی می شوند. موتورهای با زمان راه‌اندازی متفاوت ممکن است به کلاس تریپ متفاوت نیاز داشته باشند. در صورت نیاز به حساسیت نسبت به قطع فاز نیز باید کد مناسب خانواده MT انتخاب شود.
در نهایت روش نصب مستقیم یا جداگانه و نیاز به بازنشانی دستی یا اتوماتیک بررسی می شود.
جدول انتخاب سریع بی‌متال LS
| نیاز کلی |
خانواده قابل بررسی |
| Mini MS تا 16A |
GTH-12M |
| جریان پایین تا 18A |
MT-12 |
| جریان تا 40A |
MT-32 |
| جریان تا 65A |
MT-63 |
| جریان تا 100A |
MT-95 |
| جریان تا 150A |
MT-150 |
| جریان تا 240A |
MT-225 |
| جریان تا 400A |
MT-400 |
| جریان تا 800A |
MT-800 |
نصب و سیم‌کشی رله حرارتی LS
در مدار متداول راه‌اندازی موتور، خروجی کنتاکتور به ورودی رله حرارتی و خروجی رله به موتور متصل می شود. تمام فازهای مورد نیاز باید مطابق نقشه سازنده از مسیر صحیح رله عبور کنند.
کنتاکت حفاظتی رله نیز در مسیر مدار فرمان بوبین کنتاکتور قرار می گیرد تا در زمان اضافه‌بار، کنتاکتور را قطع کند. در صورت نیاز می توان سیگنال خطا را نیز به چراغ، PLC یا سیستم مانیتورینگ منتقل کرد.
پس از نصب باید محدوده تنظیم جریان، عملکرد مکانیزم تست، وضعیت ریست و اتصال ترمینال‌ها بررسی شوند. علت هر Trip نیز باید پیش از راه‌اندازی مجدد موتور مشخص شود؛ بازنشانی مکرر بدون رفع علت اضافه‌بار می تواند به موتور آسیب برساند.
قیمت بی‌متال ال اس
قیمت بی‌متال LS به خانواده رله، محدوده تنظیم جریان، کلاس عملکرد و فریم آن بستگی دارد. برای نمونه دو رله MT-32 با رنج‌های متفاوت از نظر کد محصول یکسان نیستند و ممکن است قیمت متفاوتی داشته باشند.
رله‌های جریان بالاتر مانند MT-225، MT-400 و MT-800 نیز ساختار و ابعاد متفاوتی نسبت به MT-12 و MT-32 دارند. در صورت نیاز به پایه نصب جداگانه، این قطعه باید به طور مجزا در استعلام در نظر گرفته شود.
برای دریافت قیمت دقیق بهتر است جریان نامی موتور، مدل کنتاکتور، خانواده رله و محدوده تنظیم مورد نیاز اعلام شود. اگر محصول برای جایگزینی رله قدیمی تهیه می شود، کد کامل روی پلاک رله و کنتاکتور نیز بررسی شود.
سوالات متداول بی‌متال ال اس
بی‌متال ال اس چیست؟
رله حرارتی اضافه‌بار است که برای حفاظت موتور در برابر عبور طولانی‌مدت جریان بیش از مقدار تنظیم‌شده استفاده می شود.
رله‌های حرارتی Metasol LS چه مدل‌هایی دارند؟
خانواده فعلی شامل MT-12، MT-32، MT-63، MT-95، MT-150، MT-225، MT-400 و MT-800 است.
بی‌متال LS تا چند آمپر عرضه می شود؟
خانواده MT در مجموع از 0.1A شروع می شود و در MT-800 تا 800A گسترش دارد.
آیا بی‌متال از اتصال کوتاه حفاظت می کند؟
خیر. بی‌متال برای حفاظت اضافه‌بار است و حفاظت اتصال کوتاه باید توسط تجهیز حفاظتی مناسب بالادست تامین شود.
برای کنتاکتور MC-50a و MC-65a چه رله‌ای مناسب است؟
خانواده MT-63 برای این فریم کنتاکتور در نظر گرفته شده است؛ کد دقیق باید بر اساس جریان نامی موتور انتخاب شود.
برای Mini MS چه بی‌متالی استفاده می شود؟
GTH-12M رله حرارتی اختصاصی Mini MS است و محدوده کلی 0.1 تا 16A دارد.
تفاوت MT-32 و MT-63 چیست؟
MT-32 برای فریم‌های کوچک‌تر و محدوده کلی تا 40A است؛ MT-63 برای فریم 65AF و محدوده کلی 4 تا 65A استفاده می شود.
بی‌متال را بر اساس توان موتور انتخاب کنیم یا جریان؟
مبنای اصلی جریان نامی درج شده روی پلاک موتور است. توان موتور به تنهایی برای تعیین رنج تنظیم کافی نیست.
تفاوت بی‌متال با کلید حرارتی چیست؟
بی‌متال عمدتا حفاظت اضافه‌بار را انجام می دهد و برای قطع موتور از کنتاکتور استفاده می کند؛ کلید حرارتی MMS علاوه بر اضافه‌بار، حفاظت اتصال کوتاه و قطع مستقیم مدار قدرت را نیز دارد.
برای خرید بی‌متال LS چه اطلاعاتی لازم است؟
جریان نامی موتور، مدل کنتاکتور، محدوده تنظیم جریان، کلاس عملکرد مورد نیاز و در صورت جایگزینی، کد کامل رله قبلی باید مشخص شوند.
راهنمای خرید و قیمت بی‌متال ال اس
برای خرید بی‌متال ال اس ابتدا جریان نامی موتور از روی پلاک بررسی شود و سپس رله‌ای انتخاب شود که این جریان داخل محدوده تنظیم آن قرار داشته باشد. در خانواده Metasol، MT-12 و MT-32 برای فریم‌های کوچک‌تر، MT-63، MT-95 و MT-150 برای فریم‌های میانی و MT-225، MT-400 و MT-800 برای جریان‌های بالاتر استفاده می شوند. برای Mini MS نیز GTH-12M قابل بررسی است. علاوه بر جریان، سازگاری رله با کنتاکتور، کلاس عملکرد، نوع حفاظت و نحوه نصب نیز باید کنترل شوند.
آوا الکتریک به عنوان مرکز تخصصی فروش و تامین تجهیزات برق صنعتی، امکان بررسی و تامین رله‌های حرارتی LS ELECTRIC، تطبیق بی‌متال با کنتاکتور و موتور، انتخاب محدوده تنظیم مناسب، بررسی کد محصول، استعلام قیمت، موجودی و خرید را فراهم می کند.
برای راهنمای خرید و دریافت قیمت بی‌متال ال اس با شماره 03191091031 تماس بگیرید.
هنوز نظری ثبت نشده است. اولین نفر باشید!