ترانس جریان هریس یا HARRIS Current Transformer برای اندازه‌گیری جریان در مدارهایی استفاده می‌شود که عبور مستقیم جریان از آمپرمتر، پاورمتر یا کنتور امکان‌پذیر یا مناسب نیست. CT جریان اولیه را با نسبت مشخصی کاهش می‌دهد و یک جریان استاندارد در سمت ثانویه ایجاد می‌کند. در نتیجه تجهیزات اندازه‌گیری می‌توانند بدون عبور جریان اصلی از مدار داخلی خود، مقدار جریان خط را اندازه‌گیری کنند. مجموعه آوا الکتریک شامل بیش از 200 مدل ترانس جریان هریس است که در سری‌های H0 تا H5 و همچنین Hα و Hβ قرار می‌گیرند.
ترانس جریان یا CT چیست؟
Current Transformer یا CT نوعی ترانسفورماتور اندازه‌گیری است که جریان اولیه بالا را به جریان ثانویه پایین‌تر و متناسب تبدیل می‌کند. برای مثال در یک CT با نسبت 400/5A، عبور جریان نامی 400A در اولیه باعث ایجاد جریان نامی 5A در ثانویه می‌شود.
نسبت تبدیل تنها پارامتر انتخاب CT نیست. کلاس دقت، توان نامی یا Burden بر حسب VA، جریان ثانویه، ابعاد پنجره عبور شینه یا کابل و شرایط دستگاه اندازه‌گیری نیز باید بررسی شوند.
در محصولات هریس موجود، جریان ثانویه عمدتاً 5A یا 1A است و در سری Hβ مدل‌هایی با خروجی 0.2A نیز در فایل ثبت شده‌اند.
سری‌های ترانس جریان هریس
| سری |
رنج جریان اولیه در فایل |
ثانویه |
کلاس‌های موجود |
توان موجود |
| H0 | 5 تا 50A* | 1A / 5A | 0.5 / 1 | 2.5 / 5VA |
| H1 | 50 تا 400A | 1A / 5A | 0.5 / 1 | 2.5 / 5VA |
| H2 | 400 تا 800A | 1A / 5A | 0.5 / 1 | 5VA |
| H3 | 600 تا 1500A | 1A / 5A | 0.5 / 1 | 5 / 10VA |
| H4 | 1500 تا 4000A | 1A / 5A | 0.5 / 1 | 10 / 20VA |
| H5 | 5000 تا 15000A | 5A | 0.5 | 50VA |
| Hα | 50 تا 400A | 1A / 5A | 3 | 2.5VA |
| Hβ | 150 تا 300A | 0.2A | 0.5 / 1 | 0.5VA |
*در فایل آوا الکتریک دو مدل H0 با جریان اولیه 50A نیز ثبت شده‌اند، در حالی که لیست رسمی هریس سال 1402 رنج H0 را 5 تا 40A و جریان 50A را در سری H1 نشان می‌دهد. این دو کد باید پیش از انتشار صفحه محصول از روی لیبل یا سند کارخانه دوباره بررسی شوند.
ترانس جریان هریس سری H0
H0 برای جریان‌های پایین طراحی شده است. در فایل، نسبت‌هایی مانند 5/5، 5/1، 10/5، 10/1 و مقادیر بالاتر وجود دارند و مدل‌ها در کلاس‌های 0.5 و 1 و توان‌های 2.5 و 5VA ثبت شده‌اند.
در لیست رسمی نوین هریس پویا، H0 برای جریان اولیه 5 تا 40A با توان 2.5 تا 5VA معرفی شده است. بنابراین این سری بیشتر برای اندازه‌گیری جریان‌های پایین در تابلوهای برق و مدارهای اندازه‌گیری قابل بررسی است.
در جریان‌های بسیار پایین، نسبت تبدیل باید با دقت انتخاب شود؛ استفاده از CT با جریان اولیه نامی بسیار بالاتر از جریان واقعی مدار می‌تواند دقت اندازه‌گیری در بارهای پایین را کاهش دهد.
ترانس جریان H1 هریس
H1 یکی از پرکاربردترین سری‌های این مجموعه است و در فایل برای جریان‌های 50، 75، 100، 150، 200، 250، 300 و 400A وجود دارد.
خروجی‌های 1A و 5A، کلاس‌های دقت 0.5 و 1 و توان‌های 2.5 و 5VA باعث می‌شوند برای هر نسبت تبدیل چند نسخه مختلف وجود داشته باشد.
پنجره H1 در فایل قابلیت عبور شینه‌های 30×10 یا 20×10mm و کابل با قطر حداکثر 25mm را دارد. این ابعاد هنگام انتخاب مکانیکی به اندازه نسبت تبدیل اهمیت دارند.
سری H2 برای جریان‌های 400 تا 800 آمپر
H2 در مجموعه فعلی برای جریان‌های 400، 500، 600 و 800A ثبت شده است. مدل‌ها دارای خروجی 1 یا 5A، کلاس 0.5 یا 1 و توان 5VA هستند.
ابعاد شینه قابل عبور در فایل برای H2 شامل 50×10، 40×15 یا دو شینه 30×10mm است و حداکثر قطر کابل 37mm ثبت شده است. بنابراین در جایگزینی H1 با H2 یا برعکس باید فضای عبور هادی نیز کنترل شود.
ترانس جریان H3 هریس
سری H3 جریان‌های بالاتر را پوشش می‌دهد. در فایل نسبت‌های 600، 800، 1000، 1200 و 1500A وجود دارند.
مدل‌های 600 و 800A با توان 5VA و مدل‌های 1000 تا 1500A با توان 10VA ثبت شده‌اند. خروجی همچنان می‌تواند 1 یا 5A و کلاس دقت 0.5 یا 1 باشد.
پنجره عبور H3 در فایل برای شینه تا 80×10mm یا سه شینه 60×10mm و کابل تا قطر 60mm تعریف شده است.
ترانس جریان H4 برای جریان‌های بالا
H4 در فایل برای جریان‌های 1500، 2000، 2500، 3000 و 4000A قرار گرفته است. توان نامی در این خانواده بین 10 و 20VA ثبت شده است.
برای H4 پنجره‌ای بزرگ‌تر در نظر گرفته شده و فایل قابلیت عبور دو شینه 120×10 یا چهار شینه 100×10mm و کابل تا قطر 94mm را نشان می‌دهد.
در جریان‌های چند هزار آمپر، ابعاد و آرایش شینه در تابلو باید قبل از سفارش CT مشخص شود؛ زیرا امکان عبور فیزیکی مجموعه شینه از پنجره ترانس جریان شرط اصلی نصب است.
سری H5 هریس
در فایل آوا الکتریک H5 برای جریان‌های بسیار بالا شامل 5000، 6000، 8000، 10000، 12000 و 15000A ثبت شده است. تمام مدل‌های این بخش خروجی 5A، کلاس دقت 0.5 و توان 50VA دارند.
ابعاد پنجره ثبت‌شده برای H5 امکان عبور ترکیب‌های بزرگ شینه مانند هفت شینه 150×10، نه شینه 120×10 یا یازده شینه 100×10mm را نشان می‌دهد و حداکثر قطر کابل 150mm ثبت شده است.
سری H5 در لیست رسمی 1402 که در دسترس بود نمایش داده نشده است؛ بنابراین این مشخصات فعلاً بر اساس فایل محصولات آوا الکتریک هستند و برای انتشار صفحه هر مدل بهتر است با کاتالوگ یا لیبل جدید کارخانه تطبیق داده شوند.
ترانس جریان Hα هریس
Hα از نظر اندازه پنجره به H1 نزدیک است، اما مدل‌های موجود در فایل با کلاس دقت 3 و توان 2.5VA ثبت شده‌اند. جریان‌های اولیه 50 تا 400A و خروجی‌های 1A و 5A در این خانواده وجود دارند.
لیست رسمی هریس نیز Hα را در دو بازه 50 تا 100A و 150 تا 400A با توان 2.5VA و کلاس 3 نشان می‌دهد.
کلاس 3 نسبت به کلاس‌های 0.5 و 1 دقت پایین‌تری دارد؛ بنابراین برای کاربردهایی که اندازه‌گیری دقیق اهمیت دارد باید کلاس مناسب دستگاه و پروژه انتخاب شود و صرف قیمت یا نسبت تبدیل ملاک نباشد.
سری Hβ با خروجی 0.2A
Hβ با سایر سری‌های اصلی تفاوت مهمی دارد. مدل‌های ثبت‌شده دارای جریان ثانویه 0.2A هستند، در حالی که اکثر CTهای دیگر این دسته خروجی 1 یا 5A دارند.
در فایل نسبت‌های 150/0.2، 200/0.2، 250/0.2 و 300/0.2A در کلاس‌های 0.5 و 1 و توان 0.5VA وجود دارند.
به دلیل خروجی خاص 0.2A، Hβ فقط باید به تجهیزی متصل شود که ورودی متناسب با همین جریان ثانویه داشته باشد. این سری را نمی‌توان بدون بررسی به جای CT خروجی 5A یا 1A استفاده کرد.
تفاوت جریان ثانویه 1A و 5A
انتخاب جریان ثانویه باید بر اساس ورودی دستگاه اندازه‌گیری یا رله انجام شود. اگر پاورمتر برای ورودی CT برابر 5A طراحی شده باشد، باید CT مناسب با خروجی 5A انتخاب شود.
خروجی 1A در مسیرهای طولانی‌تر می‌تواند باعث کاهش تلفات روی کابل ثانویه شود، اما تنها زمانی قابل استفاده است که دستگاه اندازه‌گیری نیز ورودی 1A را پشتیبانی کند.
بنابراین هنگام جایگزینی CT، نسبت تبدیل کامل باید بررسی شود؛ برای مثال 400/5 و 400/1 دو محصول با جریان اولیه یکسان اما خروجی متفاوت هستند.
کلاس دقت ترانس جریان چیست؟
Accuracy Class میزان خطای مجاز CT را در شرایط تعریف‌شده مشخص می‌کند. در فایل هریس کلاس‌های 0.5، 1 و 3 وجود دارند.
کلاس 0.5 برای کاربردهای اندازه‌گیری دقیق‌تر از کلاس 1 است. کلاس 3 دقت پایین‌تری دارد و باید فقط در کاربردی انتخاب شود که این سطح دقت قابل قبول باشد.
انتخاب کلاس باید با نوع دستگاه، دقت مورد نیاز پروژه و استاندارد طراحی هماهنگ شود و نمی‌توان همیشه کلاس پایین‌تر عددی را بدون توجه به سایر پارامترها جایگزین کرد.
توان نامی VA در CT هریس
Burden یا توان نامی CT بر حسب VA نشان می‌دهد ترانس در چه بار ثانویه‌ای می‌تواند عملکرد تعریف‌شده خود را حفظ کند. مدل‌های موجود در فایل از 0.5VA تا 50VA را شامل می‌شوند.
سری‌های کوچک‌تر مانند H0 و H1 عمدتاً 2.5 و 5VA هستند، H3 و H4 توان‌های بالاتر دارند و H5 با 50VA ثبت شده است.
برای محاسبه Burden باید مصرف دستگاه اندازه‌گیری، مقاومت کابل ثانویه و تجهیزات متصل به CT در نظر گرفته شوند. انتخاب VA بسیار بالا یا بسیار پایین بدون محاسبه فنی روش مناسبی برای انتخاب CT نیست.
انتخاب CT بر اساس شینه یا کابل
| سری |
شینه قابل عبور در فایل |
حداکثر قطر کابل |
| H1 / Hα | 30×10 یا 20×10mm | 25mm |
| H2 | 50×10، 40×15 یا 2×(30×10)mm | 37mm |
| H3 | 80×10 یا 3×(60×10)mm | 60mm |
| H4 | 2×(120×10) یا 4×(100×10)mm | 94mm |
| H5 | 7×(150×10)، 9×(120×10) یا 11×(100×10)mm | 150mm |
قبل از سفارش باید عرض، ضخامت و تعداد شینه‌ها یا قطر واقعی کابل اندازه‌گیری شود. یک CT از نظر نسبت تبدیل ممکن است مناسب باشد اما اگر پنجره آن برای هادی کوچک باشد امکان نصب نخواهد داشت.
نکات مهم نصب و سیم‌بندی CT
جهت نصب CT باید با علامت قطبیت روی بدنه مطابقت داشته باشد. در بسیاری از ترانس‌های جریان، سمت P1 یا H1 به سمت منبع و P2 یا H2 به سمت بار قرار می‌گیرد. علامت‌گذاری واقعی روی همان مدل باید مبنا قرار گیرد.
یکی از مهم‌ترین نکات ایمنی این است که ثانویه CT در حال عبور جریان اولیه نباید به صورت مدار باز رها شود. اگر دستگاه اندازه‌گیری از مدار خارج می‌شود، مدار ثانویه باید با روش مناسب اتصال کوتاه و ایمن شود.
سیم ثانویه CT نیز باید متناسب با طول مسیر و Burden انتخاب شود. مقاومت زیاد کابل می‌تواند بار ثانویه را افزایش دهد و روی دقت اندازه‌گیری اثر بگذارد.
نصب، تست و تغییر سیم‌بندی CT در تابلوهای قدرت باید توسط فرد متخصص انجام شود؛ زیرا مدار اولیه می‌تواند حامل جریان بسیار بالا باشد.
راهنمای انتخاب ترانس جریان هریس
| پارامتر |
نکته انتخاب |
| جریان اولیه | متناسب با جریان نامی واقعی خط انتخاب شود. |
| جریان ثانویه | 1A، 5A یا 0.2A مطابق ورودی دستگاه اندازه‌گیری. |
| کلاس دقت | مطابق دقت مورد نیاز پروژه. |
| توان VA | با مجموع Burden دستگاه و سیم ثانویه هماهنگ شود. |
| پنجره عبور | با ابعاد شینه یا قطر کابل تطبیق داده شود. |
| سری | بر اساس رنج جریان و ابعاد مکانیکی انتخاب شود. |
قیمت ترانس جریان هریس
قیمت ترانس جریان هریس بر اساس سری، نسبت تبدیل، کلاس دقت، جریان ثانویه، توان VA و ابعاد بدنه متفاوت است. برای مثال دو مدل H1 با نسبت 200/5A اما کلاس‌های 0.5 و 1 یا توان‌های 2.5 و 5VA محصولات یکسانی نیستند. برای استعلام دقیق بهتر است کد کامل مانند H1-5-200/5-0.5 یا حداقل نسبت تبدیل، کلاس، VA و خروجی مورد نیاز اعلام شود.
سوالات متداول ترانس جریان هریس
CT هریس برای چه کاری استفاده می‌شود؟
برای تبدیل جریان بالای مدار به جریان استاندارد و قابل اندازه‌گیری توسط آمپرمتر، کنتور، پاورمتر و سایر تجهیزات اندازه‌گیری استفاده می‌شود.
تفاوت CT 400/5 و 400/1 چیست؟
هر دو برای جریان اولیه 400A هستند، اما جریان ثانویه یکی 5A و دیگری 1A است و باید با ورودی دستگاه اندازه‌گیری تطبیق داشته باشند.
کلاس 0.5 بهتر است یا کلاس 1؟
کلاس 0.5 دقت بالاتری دارد، اما کلاس مورد نیاز باید بر اساس کاربرد و الزامات سیستم اندازه‌گیری انتخاب شود.
VA ترانس جریان چیست؟
توان نامی بار ثانویه CT است و باید با مصرف تجهیزات و مقاومت کابل‌های مدار ثانویه هماهنگ باشد.
H1 چه رنج جریانی دارد؟
در فایل و لیست رسمی موجود، H1 برای جریان‌های اولیه 50 تا 400A استفاده شده است.
برای 1000 آمپر کدام سری مناسب است؟
در مجموعه فعلی مدل‌های 1000A در سری H3 قرار دارند؛ کلاس، VA و جریان ثانویه نیز باید مشخص شود.
Hα چه تفاوتی دارد؟
مدل‌های Hα موجود با کلاس دقت 3 و توان 2.5VA ثبت شده‌اند و برای رنج 50 تا 400A وجود دارند.
Hβ چه خروجی‌ای دارد؟
مدل‌های Hβ داخل فایل خروجی 0.2A دارند و نباید بدون بررسی به ورودی 1A یا 5A متصل شوند.
آیا ابعاد شینه در انتخاب CT مهم است؟
بله. حتی اگر نسبت تبدیل مناسب باشد، شینه یا کابل باید از پنجره ترانس جریان عبور کند.
آیا می‌توان ثانویه CT را باز گذاشت؟
در زمان عبور جریان اولیه نباید مدار ثانویه CT بدون رعایت دستورالعمل ایمنی باز رها شود؛ نصب و تغییر سیم‌بندی باید توسط فرد متخصص انجام شود.
راهنمای خرید و قیمت ترانس جریان هریس
آوا الکتریک به عنوان فروشگاه تخصصی و مرکز فروش و تامین تجهیزات برق و اتوماسیون صنعتی، انواع ترانس جریان هریس HARRIS را در سری‌های مختلف و نسبت تبدیلهای متنوع ارائه می‌کند. برای انتخاب CT مناسب می‌توان جریان اولیه، خروجی 1A یا 5A، کلاس دقت، توان VA، ابعاد شینه یا کابل و مشخصات دستگاه اندازه‌گیری را بررسی کرد. برای مشاوره انتخاب، تطبیق مدل، استعلام موجودی، استعلام قیمت و خرید ترانس جریان هریس با 03191091031 تماس بگیرید.
