شستی و کلید فرمان اشنایدر

شستی و کلید فرمان اشنایدر الکتریک از تجهیزات اصلی رابط اپراتور با مدار کنترل هستند. این محصولات در خانواده Harmony با ساختارهای مختلف فلزی و پلاستیکی عرضه می‌شوند و برای کاربردهایی مانند Start، Stop، انتخاب حالت کاری، تغییر جهت، توقف اضطراری و نمایش وضعیت قابل استفاده هستند. مجموعه این دسته فقط شامل شستی ساده نیست و مدل‌های چراغ دار، شستی دوبل، شستی قارچی، سلکتور، سلکتور کلیدی، کنتاکت کمکی و باکس فرمان نیز در آن قرار دارند. به همین دلیل انتخاب محصول باید بر اساس سری و کد دقیق انجام شود.

شستی و کلید فرمان اشنایدر چیست؟

Push Button یا شستی برای ارسال یک فرمان دستی به مدار استفاده می‌شود. با فشردن هد، وضعیت کنتاکت NO یا NC تغییر می‌کند و این فرمان می‌تواند به کنتاکتور، رله، PLC یا ورودی یک سیستم کنترل منتقل شود.

Selector Switch یا کلید فرمان نیز به جای فشار دادن از مکانیزم چرخشی استفاده می‌کند. این محصولات می‌توانند دو یا سه موقعیت داشته باشند و بسته به مدل از نوع ماندگار یا Spring Return باشند. در مدل‌های Key Selector نیز تغییر وضعیت با کلید انجام می‌شود.

سری‌های شستی اشنایدر موجود در این دسته

مهم‌ترین نکته برای انتخاب محصولات Harmony، تشخیص خانواده محصول است. سری‌های XB4، XB5 و XB7 از نظر ظاهر و کاربرد به یکدیگر نزدیک هستند، اما از نظر ساختار مکانیکی تفاوت دارند.

شستی فلزی اشنایدر Harmony XB4

Harmony XB4 خانواده فلزی تجهیزات فرمان و سیگنالینگ Schneider Electric است. مدل‌های این خانواده از قاب فلزی کروم کاری شده استفاده می‌کنند و برای سوراخ نصب استاندارد 22mm طراحی شده‌اند.

در شستی‌های ساده XB4، مدل‌هایی مانند XB4BA11، XB4BA21، XB4BA31، XB4BA51 و XB4BA61 به ترتیب در رنگ‌های سفید، مشکی، سبز، زرد و آبی با کنتاکت 1NO وجود دارند. XB4BA42 قرمز با 1NC برای کاربردهای Stop قابل بررسی است.

ساختار ماژولار XB4 امکان ترکیب هد، بدنه، کنتاکت و ماژول روشنایی را فراهم می‌کند. با این حال قطعات باید بر اساس جدول سازگاری Schneider انتخاب شوند و مشابه بودن ظاهر دو قطعه به معنی سازگاری آنها نیست.

شستی پلاستیکی اشنایدر Harmony XB5

Harmony XB5 از نظر عملکرد شباهت زیادی به XB4 دارد، اما قاب و اجزای اصلی بیرونی آن پلاستیکی هستند. XB5AA31 نمونه شستی سبز 22mm با عملکرد Spring Return و کنتاکت 1NO است. مدل‌های سفید، مشکی، زرد و آبی نیز با ساختار مشابه وجود دارند و XB5AA42 قرمز دارای 1NC است.

انتخاب بین XB4 و XB5 فقط بر اساس رنگ یا شکل ظاهری انجام نمی‌شود. XB4 بیشتر زمانی مورد توجه است که ساختار فلزی اهمیت دارد، در حالی که XB5 از قاب پلاستیکی و غیرهادی استفاده می‌کند. هد و Collar خانواده XB4 و XB5 نیز مستقیما با یکدیگر قابل ترکیب نیستند.

تفاوت XB4 و XB5 اشنایدر

Harmony XB7؛ شستی یکپارچه اشنایدر

XB7 یک خانواده پلاستیکی یکپارچه یا Monolithic است. در این ساختار بخش‌های اصلی محصول به صورت یک واحد کامل عرضه می‌شوند و انتخاب و نصب برای کاربردهای عمومی ساده‌تر است.

مدل‌هایی مانند XB7NA31 شستی سبز Spring Return با 1NO هستند. در همین خانواده سلکتورهایی مانند XB7ND21 با 1NO و XB7ND33 با سه وضعیت ماندگار و 2NO نیز وجود دارند. مدل‌های قارچی و Emergency Stop نیز در خانواده XB7 تولید می‌شوند.

شستی چراغ دار اشنایدر

شستی چراغ دار علاوه بر ارسال فرمان، وضعیت را به صورت بصری به اپراتور نشان می‌دهد. در سری XB4 مدل‌هایی مانند XB4BW33B5 سبز و XB4BW34B5 قرمز با LED و کنتاکت 1NO+1NC وجود دارند.

پسوند B5 در مدل‌هایی مانند XB4BW33B5 و XB5AW33B5 به نسخه 24VAC/DC اشاره دارد. مدل‌های M5 در محصولات موجود این دسته برای ولتاژ نامی 230–240VAC استفاده شده‌اند. ولتاژ دقیق باید همیشه از کد همان محصول بررسی شود.

XB5 نیز نسخه‌های پلاستیکی چراغ دار مشابهی دارد. برای نمونه XB5AW33B5 شستی سبز پلاستیکی 22mm با LED، کنتاکت 1NO+1NC و تغذیه روشنایی 24VAC/DC است.

شستی دوبل اشنایدر

شستی دوبل برای قرار دادن دو فرمان مرتبط در یک موقعیت تابلویی استفاده می‌شود. XB4BL73415 نمونه فلزی بدون چراغ با هد سبز و قرمز و آرایش 1NO+1NC است.

مدل XB4BW73731B5 نسخه چراغ دار 24VAC/DC این نوع ساختار است. در خانواده XB5 نیز مدل‌های XB5AL73415 و XB5AW73731B5 برای کاربرد مشابه با قاب پلاستیکی وجود دارند.

شستی سه تایی اشنایدر

در کنار شستی‌های ساده و دوبل، مدل سه تایی XB4BA731327 نیز در این مجموعه قرار دارد. این مدل سه فرمان را روی یک مجموعه قرار می‌دهد و آرایش کنتاکت آن 2NO+1NC است. چنین محصولی برای پنل‌هایی مناسب است که چند فرمان مرتبط باید در فضای محدود کنار یکدیگر قرار گیرند.

شستی قارچی و Emergency Stop اشنایدر

شستی‌های قارچی به دلیل سطح بزرگ هد دسترسی سریع‌تری ایجاد می‌کنند. مدل XB4BC21 و نسخه پلاستیکی XB5AC21 نمونه قارچی مشکی با 1NO هستند.

برای توقف اضطراری، خانواده Harmony مدل‌های قرمز مکانیکی قفل شو دارد. XB4BS8442 دارای هد قارچی قرمز 40mm، مکانیزم Turn to Release و 1NC است. XB4BS8444 ساختاری مشابه با 2NC دارد.

XB4BT842 از مکانیزم Push-Pull استفاده می‌کند و XB4BS9445 نسخه آزادشونده با کلید است. در XB5 نیز کدهای متناظر مانند XB5AS8442، XB5AT842 و XB5AS9445 وجود دارند.

در انتخاب Emergency Stop باید نوع Release، تعداد کنتاکت NC، الزامات ایمنی ماشین و معماری مدار Safety بررسی شوند. صرف قرمز و قارچی بودن یک شستی برای تایید کاربرد ایمنی کافی نیست.

کلید فرمان و سلکتور اشنایدر

کلیدهای فرمان برای انتخاب وضعیت کاری تجهیزات استفاده می‌شوند. XB4BD21 یک سلکتور فلزی دو وضعیتی ماندگار با 1NO است و XB4BD33 سه وضعیت و 2NO دارد.

XB4BD41 یک مدل دو وضعیتی Spring Return با 1NO است و XB4BD53 برای سه وضعیت و 2NO استفاده می‌شود. XB4BJ33 نیز دارای دسته بلند است و 2NO دارد.

همین منطق در سری XB5 با کدهایی مانند XB5AD21، XB5AD33، XB5AD41، XB5AD53 و XB5AJ33 دیده می‌شود. بنابراین هنگام سفارش باید علاوه بر تعداد وضعیت، ماندگار یا فنربرگشت بودن دسته نیز مشخص شود.

کلید فرمان سوئیچ دار اشنایدر

Key Selector برای کاربردهایی مناسب است که تغییر وضعیت مدار باید فقط توسط فرد دارای کلید انجام شود. XB4BG21 نمونه دو وضعیتی با 1NO است و XB4BG33 سه وضعیت و 2NO دارد.

XB4BG61 از نوع Spring Return با 1NO است. در خانواده XB5 نیز مدل‌های متناظر XB5AG21، XB5AG33 و XB5AG61 وجود دارند. جهت برگشت و موقعیت خارج شدن کلید می‌تواند با کد تغییر کند و باید از صفحه همان مدل بررسی شود.

کنتاکت کمکی ZBE اشنایدر

کنتاکت‌های ZBE برای تکمیل ساختار ماژولار XB4 و XB5 استفاده می‌شوند. ZBE101 یک کنتاکت استاندارد 1NO و ZBE102 یک کنتاکت 1NC است.

در یک سلکتور یا شستی می‌توان بسته به ساختار مجاز محصول از ترکیب کنتاکت‌های مختلف استفاده کرد. با این حال تعداد کنتاکت قابل نصب و محل قرارگیری آنها محدودیت مکانیکی دارد و باید بر اساس راهنمای Schneider بررسی شود.

کنتاکت ZENL و باکس فرمان XALK

ZENL1111 و ZENL1121 با کنتاکت‌های معمول ZBE تفاوت ساختاری دارند. ZENL1111 دارای 1NO و ZENL1121 دارای 1NC است و برای نصب در قسمت کف یا پشت باکس‌های کنترل Harmony XAL استفاده می‌شوند.

XALK178 نیز یک باکس فرمان کامل برای عملکرد Emergency Stop است. این مجموعه دارای باکس زرد، شستی قارچی قرمز 40mm، مکانیزم Turn to Release و کنتاکت 1NC است. این محصول برای نصب خارجی مناسب است و با شستی تکی بدون باکس تفاوت دارد.

جدول راهنمای سری‌های شستی اشنایدر

راهنمای انتخاب شستی اشنایدر

در مرحله اول باید مشخص شود محصول فلزی، پلاستیکی ماژولار یا یکپارچه نیاز است. سپس نوع عملکرد مانند Push Button، Selector Switch، Key Selector یا Emergency Stop انتخاب می‌شود.

مرحله بعد بررسی تعداد و نوع کنتاکت است. برای یک فرمان Start ساده معمولا 1NO و برای Stop بسته به طراحی مدار 1NC استفاده می‌شود. در مدل‌های دوبل یا چراغ دار ترکیب 1NO+1NC نیز متداول است.

برای مدل چراغ دار باید ولتاژ LED نیز مشخص باشد. وجود 24VAC/DC، 230–240VAC یا سایر ولتاژها وابسته به کد محصول است. در سلکتورها نیز تعداد وضعیت، Stay Put یا Spring Return بودن و نوع دسته باید بررسی شود.

نکات نصب و سیم بندی

بیشتر محصولات این دسته روی سوراخ استاندارد 22mm نصب می‌شوند، اما ضخامت پنل، فضای پشت درب و ابعاد هد نیز باید بررسی شوند. هد 40mm قارچی نسبت به شستی معمولی فضای بیشتری در سطح پنل اشغال می‌کند.

پیش از سیم بندی باید شماره ترمینال و نوع NO یا NC از روی خود محصول و دیتاشیت بررسی شود. در مدل چراغ دار نیز ترمینال تغذیه LED با ترمینال کنتاکت فرمان اشتباه گرفته نشود.

برای Emergency Stop باید عملکرد Positive Opening، تعداد کنتاکت‌های ایمنی و ساختار مدار Safety مطابق الزامات پروژه بررسی شود. استفاده از محصول دارای ظاهر مشابه برای جایگزینی مستقیم توصیه نمی‌شود مگر مشخصات کامل تایید شوند.

قیمت شستی اشنایدر

قیمت شستی اشنایدر به سری، ساختار فلزی یا پلاستیکی، نوع عملکرد، تعداد کنتاکت، وجود LED، ولتاژ چراغ، نوع سلکتور و تجهیزات جانبی بستگی دارد. برای مثال یک XB4BA31 ساده با شستی چراغ دار XB4BW33B5 یا Emergency Stop مدل XB4BS8444 از نظر ساختار و قیمت یکسان نیست. برای استعلام دقیق باید کد کامل محصول اعلام شود.

سوالات متداول شستی و کلید فرمان اشنایدر

راهنمای خرید و قیمت شستی و کلید فرمان اشنایدر